جمعه ۳۱ فروردين ۱۳۹۷

همراه با قرآن

صفحه نخست مطالب قرآنی آموزش آموزش صوت و لحن آشنايي با اصطلاحات موسيقي در تلاوت قرآن

آشنايي با اصطلاحات موسيقي در تلاوت قرآن

تتراكورد: به توالي چهار نت در يك گام موسيقي گويند.

تحرير: صوتي آهنگين و خالي از حروف است كه از حنجره انسان صادر شده و در حين اجراي آن، هوا هنگام عبور به‌وسيله ماهيچه‌هاي صوتي قطع و وصل مي‌‌شود. نوسانات صوتي منظم و سازواره كه از حنجره انسان صادر مي‌شود.

تنور: به صداي زير مردان گويند.

تون ساده: صدايي كه تنها يك فركانس داشته باشد.

تون مركب: صدايي كه داراي چند فركانس مختلف است.

تونيك: به نت آغازين يك گام موسيقي اطلاق مي‌شود.

جنس: تتراكورد در موسيقي عرب، جنس خوانده مي‌شود.

جواب: به نت هشتم در يك اكتاو كه تكرار همان نت اول است در موسيقي عرب، جواب اطلاق مي‌شود و مفهومي كاملا صوتي دارد.

جهاركاه: به درجه چهارم يا نت فا در ديوان اساسي گويند. نام يكي از مقامات اصلي عربي است

بلندي صدا: همان شدت يا قوت صوت و عبارت از توان صوتي يا ميزان انرژي آزاد شده صوتي است كه از منبع توليد‌كننده آن در واحد سطح انتشار مي‌يابد. به آن ولوم نيز گويند.

حسيني: يا ششكاه به درجه ششم يا نت لا در ديوان اساسي گويند. نام يكي از فرعيات مقام بياتي است.

دوكاه : به درجه دوم يا نت رِ در ديوان اساسي گويند.

دومينانت: به نت پنجم در يك گام موسيقي اطلاق مي‌شود.

ديوان اساسي: اكتاو اصلي كه مصدر مقامات اصلي موسيقي عرب است خوانده مي‌شود.

رنين صوت: طنين صوت در موسيقي عرب رنين خوانده مي‌شود.

سبك: شيوه يا استيل هنري يا ادبي سبك گفته مي‌شود.

سپرانو: به صداي زنان و كودكان گويند.

سلفژ: روشي براي تربيت گوش و شنوايي است./ نت‌خواني و نت‌نويسي است.

سُلّم: به نودار موسيقايي يك مقام در موسيقي عرب گويند.

سيكاه: به درجه سوم يا نت مي در ديوان اساسي گويند./ نام يكي از مقامات اصلي عرب است

شدت صوت: رجوع كنيد به بلندي

ششكاه: رجوع كنيد به حسيني

صدا: يا صوت به فركانس‌هايي كه در اثر ارتعاش يك جسم ايجاد شده در محيط مناسب انتشار جريان يافته و براي گوش آدمي قابل دريافت است گفته مي‌شود.

طريق: به خلق و ابداع يك آهنگ يا رديف لحني مبتني بر مقامات عربي توسط قاريان صاحب سبك اطلاق مي‌شود.

عقد:  در موسيقي عرب گاه به معناي جنس يا تتراكورد و گاه به معناي پنتاكورد به‌كار مي‌رود.

غَمّاز المقام:  در موسيقي عرب به نت پنچم غماز مي‌گويند.

فاصله:  به ميزان ارتفاع دو صوت يا دو درجه صوتي گفته مي‌شود.

فركانس:  رجوع كنيد به بسامد.

فون:  واحد سنجش بلندي صوت است.

قرار:  داراي مفهومي صوتي است و هم به معناي درجه اول اكتاو و هم به معناي بم صوت در موسيقي عرب به‌كار مي‌رود.

مدت صوت:  به مدت استقرار و مكث روي يك نت يا درجه صوتي مدت يا ديرند گويند. در موسيقي عرب به مدت صوت طنين گويند.

قوت صوت:  رجوع كنيد به بلندي.

كردا ن : يا م اهور به درجه يا نت دو در ديوان اساسي گويند.

گام: عبارت از توالي تثبيت شده اصوات پي در پي با فواصل معين در يك اكتاو است كه داراي مفهوم موسيقي است. در موسيقي عرب به آن مقاما يا نغمه گويند.

متزوسپرانو: به صداي زير زنان و كودكان گويند.

مرتبه: نام ديگر ديوان است.

موسيقي آوازي: نوعي موسيقي است كه منشأ آن حنجره انسان است و معمولا در مقابل موسيقي ساز به‌كار مي‌رود.

موسیقي فولكور: به موسيقي محلي يا منطقه‌اي يا قومي گويند.

نبرات: يا عربات در موسيقي عرب به معناي تحرير به‌كار مي‌رود.

نت: الفباي موسيقي يا علائمي براي نوشتن و خواندن يك متن موسيقي است.

انتقال: تغيير و تعويض يك مقام و مشتقات آن به مقام ديگر از موضعي است كه احساس ناهمگوني در شنونده ايجاد نشود. تعويض مايه يك قطعه موسيقي به مرتبه بالاتر يا پايين‌تر.

نوا: به درجه پنجم يا نت سل در ديوان اساسي گفته مي‌شود.

نوح: يكي از قالب‌هاي رايج موسيقي در دوران اعراب جاهلي بوده است.

ولوم: مراجعه كنيد به بلندي.

ويبراسون: به معناي لرزش‌هاي ساز‌واره در موسيقي و تقريبا به مفهوم تحرير نزديك است.

هرتز: واحد فركانس يا بسامد است.

هفت‌كاه: رجوع كنيد به اوج.

يكاه: به درجه سل قبل از ديوان اساسي گفته مي‌شود.

موسيقي ارتجالي: از اصطلاحات موسيقي عربي و به معناي بداهه‌خواني يا بداهه‌نوازي است. در اين موسيقي خواننده يا نوازنده فارغ از ايقاع يا ريتم، نغماتي را به‌صورت آزاد در فضاي موسيقي مقامي اجرا مي‌كند.

مسافت صوتي: به فاصله بين درجات يا نتها در موسيقي عرب مسافت صوتيه گويند.

مكتب: رجوع كنيد به سبك.

ارتفاع: ارتفاع يك صوت با بسامد يا فركانس آن مشخص شده و به‌طور كلي محدود‌ه‌اي است كه پايين‌ترين و بالاترين درجه صوت در آن مشخص مي‌شود.

اكتاو: گستره صوتي شامل هشت نت كه در آن نت هشتم همان تكرار نت اول است.

آكسان: به معني لهجه يا تكيه و فشار صوتي روي كلمات يا هجاهاست.

آلتو: به صداي بم زنان و كودكان گفته مي‌شود..

انعطاف‌پذيري صوت: ميزان توانايي آمادگي حنجره شخص در انتقال از نتي به نت ديگر يا پرده‌اي به پرده ديگر مبتني بر منطق موسيقي است.

اوج: يا هفت‌گاه به درجه هفتم يا نت سي در ديوان اساسي گويند.

باريتون: به صداي توسط مردان گفته مي‌شود.

باس: به صداي بم مردان گويند.

بسامد: ميزان ارتعاشات يك صدا در مقياس يك ثانيه است و به آن تواتر يا فركانس هم گويند.

بُعد: به پرده در موسيقي عرب بعد گويند.

بلندي صدا: همان شدت يا قوت صوت و عبارت از توان صوتي يا ميزان انرژي آزاد شده صوتي است كه از منبع توليد‌كننده آن در واحد سطح انتشار مي‌يابد. به آن ولوم نيز گويند.

پرده: به مقدار فاصله بين دو نت گفته مي‌شود.

پنتاكورد: به توالي پنج نت در يك گام موسيقي گويند.

ذکر ایام هفته

تدبر در قرآن