جمعه ۳۱ فروردين ۱۳۹۷

همراه با قرآن

صفحه نخست مطالب قرآنی احکام قرآنی احكام قرآنى آيت الله تبريزى (قدس سره)

احكام قرآنى آيت الله تبريزى (قدس سره)

احكام عملى قرآن

1- نجس كردن خط و ورق قرآن در صورتى كه مستلزم هتك باشد، بى‏اشكال حرام است، و اگر نجس شود بايد فورا آن را آب بكشند. بلكه بنابر احتياط واجب در غير فرض هتك نيز نجس كردن حرام و آب كشيدن واجب است.

2- اگر جلد قرآن نجس شود، در صورتى كه بى‏احترامى به قرآن باشد، بايد آن را آب بكشند.

3- گذاشتن قرآن روى عين نجس مانند خون و مردار اگرچه آن عين نجس خشك باشد، حكم نجس كردن آن را دارد.

4- نوشتن قرآن با مركب نجس اگرچه يك حرف آن باشد حكم نجس كردن آن را دارد، و اگر نوشته شود بايد آن را آب بكشند، يا بواسطه تراشيدن و مانند آن كارى كنند كه از بين برود.

5- در صورتى كه دادن قرآن به كافر مستلزم هتك باشد حرام و گرفتن قرآن از او واجب است.

6- اگر ورق قرآن يا چيزى كه احترام آن لازم است، مثل كاغذى كه اسم خدا يا پيغمبر يا امام بر آن نوشته شده، در مستراح بيفتد، بيرون آوردن و آب كشيدن آن اگرچه خرج داشته باشد واجب است. و اگر بيرون آوردن آن ممكن نباشد، بايد به آن مستراح نروند تا يقين كنند آن ورق پوسيده است. و نيز اگر تربت در مستراح بيفتد و بيرون آوردن آن ممكن نباشد، بايد تا وقتى كه يقين نكرده‏اند كه به كلى از بين رفته به آن مستراح نروند.

7- استعمال بادگير قليان و غلاف شمشير و كارد و قاب قرآن اگر از طلا يا نقره باشد، اشكال ندارد، و همچنين است عطردان وسرمه‏دان و ترياك‏دان طلا و نقره.

8- اگر شخصى قرآنى را به ديگرى اهداء نمايد و در موقع اهداء شرط نمايد كه هر روز مقدارى قرآن تلاوت كند، مي‏تواند هديه را قبول نكند ولى اگر قبول كرد بايد به شرط عمل كند و در صورتى كه به قصد قربت هديه نكرده باشد، چنانچه گيرنده به شرط عمل نكرد، دهنده مي‏تواند رجوع كند و هديه‏اش را پس بگيرد.

9- كسى كه بول يا غائط پى در پى از او خارج مى‌شود، بعد از وضو گرفتن جايز است كه نوشته قرآن را مس نمايد اگرچه در غيرحال نماز باشد.

10- براى شش چيز وضو گرفتن واجب است:

اول: براى نمازهاى واجب غير از نماز ميت. و در نمازهاى مستحب شرط صحت است.

دوم: براى سجده و تشهد فراموش شده، اگر بين آنها و نماز حدثى از او سر زده مثلا بول كرده باشد، ولى براى سجده سهو واجب نيست وضو بگيرد.

سوم: براى طواف واجب خانه كعبه.

چهارم: اگر نذر يا عهد كرده يا قسم خورده باشد كه وضو بگيرد.

پنجم: اگر نذر كرده باشد كه جائى از بدن خود را به خط قرآن برساند.

ششم: براى آب كشيدن قرآنى كه نجس شده، يا براى بيرون آوردن آن از مستراح و مانند آن، در صورتى كه مجبور باشد دست يا جاى ديگر بدن خود را به خط قرآن برساند، ولى چنانچه معطل شدن به مقدار وضو بى‏احترامى به قرآن باشد، بايد بدون اينكه وضو بگيرد، قرآن را ازمستراح و مانند آن بيرون آورد، يا اگر نجس شده آب بكشد.

11- مس نمودن خط قرآن، يعنى رساندن جائى از بدن به خط قرآن براى كسى كه وضو ندارد حرام است ولى اگر قرآن را به زبان فارسى يا به زبان ديگر ترجمه كنند مس آن اشكال ندارد.

12- جلوگيرى بچه و ديوانه از مس خط قرآن واجب نيست ولى اگر مس نمودن آنان بى‏احترامى به قرآن باشد بايد آنان را جلوگيرى كنند.

13- كسى كه وضو ندارد بنابر احتياط حرام است اسم خداوند متعال را به هر زبانى نوشته شده باشد، مس نمايد. و بهتر آن است كه اسم مبارك پيغمبر و امام و حضرت زهرا (ع) را هم مس ننمايد.

 

14- مستحب است انسان براى نماز ميت و زيارت اهل قبور و رفتن به مسجد و حرم امامان (ع) و براى همراه داشتن قرآن وخواندن و نوشتن آن، و مس حاشيه قرآن، و براى خوابيدن وضو بگيرد و نيز مستحب است كسى كه وضو دارد دوباره وضو بگيرد، و اگر براى يكى از اين كارها وضو بگيرد هر كارى را كه بايد با وضو انجام داد مى‏تواند بجا آورد، مثلا مى‏تواند با آن وضو نماز بخواند.

15- پنج چيز بر جنب حرام است:

اول - رساندن جائى از بدن خود به خط قرآن، يا به اسم خدا و پيغمبران و امامان (ع)، به طورى كه در وضو گفته شد.

دوم - رفتن در مسجد الحرام و مسجد پيغمبر (ص) اگرچه از يك در داخل و از در ديگر خارج شود.

سوم - توقف در مساجد ديگر، و همچنين بنابر احتياط واجب در حرم امامان (ع)، ولى اگر از يك در مسجد داخل و از در ديگر خارج شود، مانعى ندارد.

چهارم - گذاشتن چيزى در مسجد يا داخل شدن در آن براى برداشتن چيزى.

پنجم - خواندن هر يك از آيات سجده واجب و آن در چهار سوره است:

اول: سوره سى و دوم قرآن (الم تنزيل).

دوم: سوره چهل و يكم (حم سجده).

سوم: سوره پنجاه و سوم (والنجم).

چهارم: سوره نود و ششم (اقرا).

16- نه چيز بر جنب مكروه است:

اول و دوم: خوردن و آشاميدن، ولى اگر وضو بگيرد يا دست‌ها را بشويد مكروه نيست.

سوم: خواندن بيشتر از هفت آيه از قرآن كه سجده واجب ندارد.

چهارم: رساندن جائى از بدن به جلد و حاشيه و بين خطهاى قرآن.

پنجم: همراه داشتن قرآن.

ششم: خوابيدن. ولى اگر وضو بگيرد يا بواسطه نداشتن آب، بدل از غسل تيمم كند مكروه نيست.

هفتم: خضاب كردن به حنا و مانند آن.

هشتم: ماليدن روغن به بدن.

نهم: جماع كردن بعد از آنكه محتلم شده يعنى در خواب منى از او بيرون آمده است.

17- غسل جنابت به خودى خود مستحب است و براى خواندن نماز واجب و مانند آن واجب مى‏شود. ولى براى نماز ميت و سجده شكر و سجده‏هاى واجب قرآن، غسل جنابت لازم نيست.

18- اگر بر جائى از بدن، آيه قرآن يا اسم خداوند متعال نوشته شده باشد، چنانچه بخواهد وضو يا غسل را ترتيبى بجا آورد، بايد آب را طورى به بدن برساند كه دست او به نوشته نرسد.

19- خواندن قرآن با صداى بلند در مكان‏هاى عمومى در اوقاتى كه مردم نياز به استراحت دارند، ايجاد مزاحمت و اشكال دارد.

20- مس قرآن براى افراد نابالغ ولو وضويشان باطل باشد، مانعى ندارد و مربى قرآن به آنها ياد بدهد كه با وضوى صحيح قرآن را مس كنند.

21- همراه داشتن قرآن براى جنب جايز است.

22- مستحب است براى راحت شدن محتضر، بر بالين او سوره مباركه يس و صافات و احزاب و آية الكرسى و آيه پنجاه و چهارم از سوره اعراف و سه آيه آخر سوره بقره را بلكه هرچه از قرآن ممكن است بخوانند.

23- اگر كسى قسم دروغ به قرآن، عمداً خورد و بعداً پشيمان شد بايد استغفار كند.

24- اگر نمازگزار در حين انجام نماز بشنود كه خواننده‏اى آيات سجده تلاوت مي‏نمايد، بنابر احتياط وظيفه او سجود به اشاره است و بعد از اتمام نماز سجده را انجام دهد.

25- آوازى كه مخصوص مجالس لهو و بازيگرى است، غنا و حرام مى‏باشد. و نوحه يا روضه يا قرآن را با آواز لهوى نبايد بخوانند، اما اگر آن را با صداى خوب بخوانند اشكال ندارد.

26- قرآن خواندن در سجده مكروه است.

27- اگر انسان از گرامافون يا از بچه غير مميز كه خوب و بد را نمى‌فهمد، يا از كسى كه قصد خواندن قرآن ندارد، آيه سجده را بشنود يا گوش دهد، سجده واجب نيست، و همچنين است راديو اگر به طور نوار و ضبط صوت باشد، ولى اگر شخصى در ايستگاه راديو آيه سجده را به قصد اينكه از قرآن است بخواند و انسان بوسيله راديو گوش دهد، سجده واجب است.

28- در سجده واجب قرآن بايد جاى انسان غصبى نباشد و جاى پيشانى او از جاى سر انگشتان بيش از چهار انگشت بسته بلندتر نباشد، ولى لازم نيست با وضو يا غسل و رو به قبله باشد و عورت خود را بپوشاند و بدن و پيشانى او پاك باشد، و نيز چيزهائى كه درلباس نمازگزار شرط مى‌باشد، در لباس او شرط نيست.

29- بايد در سجده واجب قرآن، پيشانى را بر مهر يا چيز ديگرى كه سجده بر آن صحيح است گذاشته و جاهاى ديگر بدن را به دستورى كه در سجده نماز گفته شد بر زمين بگذارد.

30- هرگاه در سجده واجب قرآن پيشانى را به قصد سجده به زمين بگذارد اگرچه ذكر نگويد كافى است، و گفتن ذكر، مستحب است.

31- خواندن قرآن در نماز، غير از چهار آيه‌اى كه سجده واجب دارد و در احكام جنابت گفته شد، و نيز دعا كردن در نماز اشكال ندارد، ولى احتياط مستحب آن است كه به غير عربى دعا نكند.

32- تخريب ابنيه‏اى كه بر روى آنها آيات قرآن نوشته يا حك شده است (به قصد تعمير) مانع ندارد و خاك و باقيمانده آن را بايد دفن كنند يا در آبى بريزند كه حل شود.

33- تلاوت آيات قرآن بصورت سرود همراه با آهنگ، وهن به قرآن حساب مي‏شود و جايز نيست.

34- چنانچه كلاس قرآن با نماز در مسجد يا عزادارى در حسينيه مزاحمت ندارد، لازم است هيئت امنايى كه توليت شرعى دارند، ممانعت نكنند و در صورت مزاحمت، آنها مي‏توانند ممانعت كنند. والله العالم.

35- در صورتى كه پدر به فرزند بگويد: راضى نيستم قرآن بخوانى يا در جلسه قرآن شركت كنى، اطاعت او در فرض مذكور واجب نيست.

36- اگر قرآن ملك غير يا وقف باشد، اصلاح خطاى چاپى يا استنساخ آن جايز نيست مگر با رضايت مالك يا اذن متولى.

37- توهين و فحاشى به قرآن (العياذ بالله) چناچه از روى عصبانيتى باشد كه فاقد قصد بوده، بايد توبه كند - ولى محكوم به كفر نيست - و اگر از روى اختيار باشد و به انكار رسالت برگردد، مرتد است و احكام مرتد بر او جارى مى‌شود.

38- سوزاندن ورق‏هاى قرآن جايز نيست، بايد خود ورق‏ها را دفن كرد يا در آب جارى انداخت و چنانچه شخصى اين كار - سوزاندن ورقهاى قرآن - را انجام داده بايد استغفار كند.

39- بنابر احتياط، فروش قرآن به غير مسلمان جايز نيست و معامله با آن باطل است، البته قرار دادن قرآن در دسترس كافر به قصد هدايت و ارشاد وى با اطمينان به اين جهت كه كتاب مجيد مورد هتك نيست، مانعى ندارد.

40- قرائت سوره‌هاى طولانى در نماز جايز است.

41- اجير شدن براى قرائت قرآن، مانعى ندارد.

42- مسجدى كه خراب شده است، مي‏شود قرآن‏ها و مفاتيح آنرا در مسجد ديگرى در شهر يا روستا، مورد استفاده قرار داد و مانعى ندارد.

43- قرار دادن آيات قرآن در زير پا، مصداق هتك حرمت قرآن و حرام است و چنانچه اين هتك هنگام سجود واقع شود، نماز وى اشكال دارد.

44- پوشيدن لباسهائى كه بر روى آن اسماء جلاله «الله» نوشته شده است فى نفسه مانعى ندارد، لكن كسى كه مُحدث است، نبايد بدن خود را به اسم جلاله برساند.

 

45- اگر بچه غير بالغى يكى از سوره‏هايى كه سجده واجبه دارند بخواند، براى آن كسانى كه آنرا مى‏شنوند، سجده واجب است.

46- اگر بصورت غير عمد، قرآن از دست انسان به زمين بيفتد؛ كفاره‏اى ندارد.

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

منبع: رساله عمليه حضرت آيت الله العظمى تبريزى، و نيز استفتائات قرآنى، غلامرضا نيشابورى

 

احكام متفرقه قرآنى

1 - كسى كه بول يا غايط پى در پى از او خارج مى‏شود، بعد از وضو گرفتن، جايز است كه نوشته قرآن را مس نمايد، اگر چه در غير حال نماز باشد. (رساله آيت الله تبريزى - مساله 317)

2 - خواندن و همراه داشتن قرآن و رساندن جايى از بدن را به ما بين خطهاى قرآن و نيز خضاب كردن به حنا و مانند آن، براى حائض مكروه است. (رساله آيت الله تبريزى - مساله 483)

3 - اگر ميت وصيت كرده باشد كه دعا يا قرآن يا انگشترى را با او دفن كنند، براى بيرون آوردن اينها نمى‏توانند قبر را بشكافند. (رساله آيت الله تبريزى - مساله 650)

4 - در ركعت اول و دوم نمازهاى واجب يوميه، انسان بايد اول حمد و بعد از آن - بنابر احتياط - يك سور تمام بخواند و سوره والضحى و الم نشرح و همچنين سوره فيل و لايلاف در نماز يك سوره حساب مى‏شود. (رساله آيت الله تبريزى - مساله 987)

5 - اگر در نماز مقدارى از سوره را فراموش كند، يا از روى ناچارى، مثلا بواسطه تنگى وقت يا جهت ديگر نشود آنرا تمام نمايد، مى‏تواند آن سوره را رها كند و سوره ديگر بخواند اگر چه از دو ثلث هم گذشته باشد، يا سوره‏اى را كه مى‏خوانده (قل هو الله احد) يا (قل يا ايها الكافرون) باشد. (رساله آيت الله تبريزى - مساله 1000)

6 - آوازى كه مخصوص مجالس لهو و بازيگرى است، غنا و حرام مى‏باشد. و نوحه يا روضه يا قرآن را با آواز لهوى نبايد بخوانند، اگر آنرا با صداى خوب بخوانند اشكال ندارد. (رساله آيت الله تبريزى - مساله 2826)

 

استفتائات قرآنى

1 - در موقع نماز ظهر يا مغرب و عشاء جلسه قرآن در مسجد ادامه پيدا مى‏كند اگر تزاحم بين نماز جماعت و جلسه قرآن پيش آمد، كدام يك مقدم است؟

آيت الله تبريزى: نماز مقدم است والله العالم.

 

2 - آيا پدر مى‏تواند فرزند خود را بخاطر سرپيچى در يادگيرى قرآن، تأديب نمايد يا خير؟

آيت الله تبريزى: سزاوار است پدر كارى كند كه فرزند رغبت به تعلّم قرآن پيدا كند. والله العالم.

 

3 - آيا پدر مى‏تواند يادگرفتن قرآن را بر فرزند واجب نمايد و اگر گفت من راضى نيستم كوتاهى نمايى، بر فرزند واجب مى‏شود يا خير؟

آيت الله تبريزى: بر فرزند واجب نيست اطاعت كند، لكن سزاوار است رضايت پدر را جلب نمايد. والله العالم.

 

4 - اگر كسى حافظ كل يا قسمتى از قرآن باشد و عملى را كه موجب حدّ است مرتكب شود، اين حفظ قرآن موجب تخفيف حدّ يا گذشت از حدّ مى‏شود يا خير؟

آيت الله تبريزى: حفظ قرآن، مُسقط حدّ نيست؛ ولى اگر موجب حدّ به اقرار ثابت شد، حاكم مى‏تواند با رعايت مصلحت عفو كند. والله العالم.

 

5 - آيا با توهين و فحاشى به قرآن (العياذ بالله) مسلمان مرتد مى‏شود يا نه و تكليف كسانى كه مى‏بينند او مكررّ توهين مى‏كند چيست؟

آيت الله تبريزى: چنانچه از روى عصبانيتى باشد كه فاقد قصد بوده، بايد توبه كند - ولى محكوم به كفر نيست - و اگر از روى اختيار باشد و به انكار رسالت برگردد، مرتد است و احكام مرتد بر او جارى مى‏شود. والله العالم.

 

6 - اگر كسى قسم دروغ به قرآن، عمداً خورد و بعداً پشيمان شد وظيفه او چيست؟

آيت الله تبريزى: بايد استغفار كند. والله العالم.

 

8 - اگر كسى كه چشم درد دارد و مطالعه براى چشم او ضرر دارد، ولى به جهت علاقه به قرآن هر روز مقدارى تلاوت مى‏كند؛ آيا تلاوت قرآن براى او جايز است يا نه؟

آيت الله تبريزى: مانعى ندارد. والله العالم.

 

9 - آيا گرفتن اجرت در برابر تلاوت قرآن، جايز است يا نه؟

آيت الله تبريزى: اجير شدن بر قرائت قرآن، مانعى ندارد. والله العالم.

 

10 - تلاوت آيات قرآن بصورت سرودِ همراه با آهنگ، جايز است يا خير؟

آيت الله تبريزى: اين عمل وهن به قرآن حساب مى‏شود و جايز نيست. والله العالم.

 

11 - كسى علاقه زيادى به تلاوت قرآن دارد، ولى آن را غلط مى‏خواند و سعى دارد كه غلط نخواند، لطفاً بفرماييد خواندن بهتر است يا ترك آن؟

آيت الله تبريزى: خواندن قرآن بهتر است و لازم است قصدش اين باشد، آن مقدار كه صحيح مى‏خواند از قرآن است. والله العالم.

 

12 - ياد دادن قرآن به فرزند غير مميّز، جايز است يا خير؟

آيت الله تبريزى: جايز بلكه اولى است. والله العالم.

 

13 - اگر بچه غير بالغى يكى از سوره‏هايى كه سجده واجبه دارند بخواند، آيا براى آن كسانى كه آنرا مى‏شنوند، سجده واجب است يا خير؟

آيت الله تبريزى: واجب است. والله العالم.

 

14 - اگر كسى نذر كند كه اگر مشكلش بر طرف شد، هر روز 3 جزء قرآن را تلاوت نمايد؛ ولى اكنون با توجّه به شغلش مقدور نيست، وظيفه او چيست؟ آيا لازم است كه كار خود را تعطيل نموده و به تلاوت قرآن بپردازد يا نه؟

آيت الله تبريزى: اگر در حال نذر، همين شغل را داشت، بايد به هر مقدارى كه مى‏تواند تلاوت كند ولو در ساعات فراغت از كار باشد و آن ايامى كه نمى‏تواند با كار كردن تلاوت نمايد، مانعى ندارد. والله العالم.

 

15 - تشكيل جلسات قرآن در مكان غصبى چه صورتى دارد؟

آيت الله تبريزى: غصب حرام است، چه در مكان غصبى قرآن بخواند، يا كار ديگر انجام دهد.

 

16 - اگر هيئت امناء مسجد يا حسينيه بگويند كه ما راضى نيستيم كلاس قرآن در مسجد يا حسينيه برگزار نماييد، آيا رعايت نظر آنها لازم است يا نه؟

آيت الله تبريزى: چنانچه كلاس قرآن با نماز در مسجد يا عزادارى در حسينيه مزاحمت ندارد، لازم است هيئت امنائى كه توليت شرعى دارند، ممانعت نكنند و در صورت مزاحمت، آنها مى‏توانند ممانعت كنند. والله العالم.

 

17 - اگر كسى مبلغى را به ديگرى قرض دهد و با او شرط كند و بگويد به شرطى به تو مى‏دهم كه تو نيز در مقابل، قرآن را به فرزندان من تعليم دهى، آيا عمل به اين شرط بر گيرنده واجب است يا نه؟

آيت الله تبريزى: واجب نيست، والله العالم.

 

18 - آيا سوزاندن قرآنهايى كه ورق ورق شده و قابل نگهدارى و استفاده نيست، جايز مى‏باشد؟ آيا مى‏شود آنرا سوزاند و خاكستر آنرا دفن كرد يا خير؟ در صورتى كه كسى چنين كرده باشد تكليفش چيست؟

آيت الله تبريزى: جايز نيست والله العالم. سوزاندن ورقهاى قرآن جايز نيست، بايد خود ورق‌ها را دفن كرده يا در آب جارى انداخت و چنانچه شخصى اين كار - سوزاندن ورقهاى قرآن - را انجام داده بايد استغفار كند. والله العالم.

 

19 - اخيراً لباسهايى وارد شده كه بر روى آن اسماء جلاله (الله) نوشته شده است، آيا پوشيدن چنين لباسهايى جايز است يا خير؟ و در صورت مثبت بودن، تكليف كسى كه آنرا مى‏پوشد چيست؟

آيت الله تبريزى: پوشيدن لباسهاى مزبور فى نفسه مانعى ندارد، لكن كسى كه محدث است، نبايد بدن خود را به اسم جلاله برساند. والله العالم.

 

20 - شخصى قسم خورده تا مدت يكسال هر روز به بالاى قبر پدرش برود و يك جزء قرآن را تلاوت نمايد، ولى بعدها به سبب زمستان و سرما و يا گرماى بيش از حد، قدرت خواندن بالاى قبر را ندارد، آيا مى‏تواند در منزل آن مقدار را قرائت نمايد و همچنين آيا مى‏تواند شبهاى تابستان به بالاى قبر رفته و تلاوت نمايد يا خير؟

آيت الله تبريزى: آن مقدار كه بر او حرجى نيست، بايد در روز نزد قبر پدر يك جزء قرآن بخواند و در مواردى كه حرجى است، خواندن قرآن در منزل لازم نيست.

 

21 - در صورتى كه پدر به فرزند بگويد راضى نيستم قرآن بخوانى يا در جلسه قرآن شركت كنى، آيا بر فرزند لازم است گوش به حرف پدر بدهد يا نه؟

آيت الله تبريزى: اطاعت او در فرض مذكور واجب نيست. والله العالم.

 

22 - اگر كسى قرآنى را به ديگرى هديه بدهد، آيا مى‏تواند آنرا پس بگيرد يا نه؟

آيت الله تبريزى: اگر براى نيل بثواب هديه داده است، نمى‏تواند آنرا پس بگيرد. والله العالم.

 

23 - كسى كه قرآنى را به ديگرى فروخته و بعد از مدتى آمده و مى‏گويد آن نسخه خطى بوده و من ضرر كرده‏ام، آيا بر خريدار لازم است آن را برگرداند يا خير؟

آيت الله تبريزى: اگر در وقت معامله مغبون بوده و ايضاً اثبات نمايد و ادعا كند كه غبن را نمى‏دانسته و بعد از علم بغبن اغماض از آن نكند، مى‏تواند عقد را فسخ نمايد. والله العالم.

 

24 - زمينى را براى ساخت حسينيه اهداء نمودند و به جهت وجود حسينيه نياز به ساخت حسينيه نيست، آيا مى‏شود در آن زمين دارالقرآن احداث كرد يا خير؟

آيت الله تبريزى: اگر آن زمين وقف بر حسينيه نشده و ساختن حسينيه موردى نداشته باشد مانعى ندارد و اگر وقف بر ساختن خصوص حسينيه شده، مى‏توانند آنرا مبادله كند با زمينى در مكان ديگر كه ساختن حسينيه در آن مورد حاجت است. و اگر مبادله ممكن نباشد، آن زمين را مى‏فروشند و با ثمن آن زمين ديگر را مى‏خرند و مباشر اين اعمال متولى شرعى وقف بايد باشد و در فرض نبودن متولى شرعى، بايد از حاكم شرع اجازه بگيرند. والله العالم.

 

25 - آب انبارهايى كه قبلاً مورد استفاده اهالى بوده و اكنون نيازى به آن نيست، آيا اجازه مى‏فرماييد در آن مكان، دارالقرآن جهت جوانان احداث نمود يا خير؟

آيت الله تبريزى: مانعى ندارد. والله العالم.

 

26 - آيا از پولى كه در محرم و ماه رمضان براى خرج مسجد و عزادارى جمع آورى مى‏گردد، مى‏شود جهت هيأت قرآن و كلاسهاى مسجد، قرآن و تخته سياه و لوازم ديگر خريد يا خير؟

آيت الله تبريزى: اگر براى خصوص عزادارى و خرج جمع آورى شده، بايد در مصارف مسجد و عزادارى صرف شود.

 

27 - آيا مسجدى كه خراب شده است، مى‏شود قرآن‌ها و مفاتيح آنرا در مسجد ديگرى در شهر يا روستا، مورد استفاده قرار داد و از آن مسجد خارج نمود؟

آيت الله تبريزى: مانعى ندارد. والله العالم.

 

28 - اگر مسجدى خراب شده است و در آن قرانهايى وجود دارد و بودن قرآن در آن مسجد موجب هتك حرمت قرآن باشد، آيا افراد اجازه دارند جهت حفظ قرآنها، آن را در منازل خود برده و احياناً تلاوت نمايند؟

آيت الله تبريزى: اگر محرز باشد كه وقف است بايد به مسجد ديگر ببرند، بلكه اگر وقف بودن آن محرز نشود، باز بنابر احتياط به مسجد ديگر برده شود. والله العالم.

 

29 - اگر كسى قرآنى را بدون رضايت صاحب آن غصب نموده، آيا در صورت قرائت تلاوت آن، ثوابى بر قرائت او مترتب مى‏شود يا نه؟

آيت الله تبريزى: وزر غصب با آن قرائت از بين نمى‏رود، والله العالم.

 

30 - اگر حيوان حلال گوشتى، صفحاتى از قرآن را ببلعد، وظيفه صاحب حيوان چيست؟

آيت الله تبريزى: اگر بعد از هضم شدن صفحات قرآن بفهمد وظيفه‏اى ندارد و اگر قبل از آن بفهمد، سزاوار است حيوان را ذبح كند و صفحات قرآن را بيرون آورد. والله العالم.

 

31 - شخصى وصيت كرده تا قرآنهايى كه مدت‌ها آنرا مى‏خوانده است با او در قبر بگذارند، آيا عمل به اين وصيت جايز است يا نه؟

آيت الله تبريزى: مانعى ندارد گرچه استيذان از ولد اكبر است. والله العالم.

 

32 - لطفاً بفرماييد وظيفه ما، در برابر كسى كه علناً قرآن را اهانت و فحش مى‏دهد چيست؟

آيت الله تبريزى: جواب اين سؤال در ذيل مسئله 5 ذكر گرديد. والله العالم.

 

33 - در صورتى كه قرآن يا صفحه‏اى از آن در اثر آفتاب و يا باران، خطوط آن از بين رفته و قابل خواندن نباشد و فقط سياهى خطوط مقدارى معلوم باشد آيا در موقع لمس و مس آن، حكم قرآن جارى مى‏شود؟

آيت الله تبريزى: اگر حروف قرآن محو شده و بصورت مركب پخش شده در آمده باشد مانعى ندارد. والله العالم.

 

34 - خواندن قرآن با صداى بلند در مكانهاى عمومى در صورتى كه باعث آزار و اذيت ديگران شود چه حكمى دارد؟

آيت الله تبريزى: در اوقاتى كه مردم نياز به استراحت دارند، ايجاد مزاحمت براى مردم اشكال دارد. والله العالم.

 

 35 - اگر مسلمانى معتقد به تحريف قرآن باشد، حكم آن چيست؟ آيا اعتقاد به تحريف، انكار ضرورى دين محسوب مى‏شود؟ 

آيت الله تبريزى: اعتقاد به تحريف قرآن باطل است ولكن انكار ضرورى دين حساب نمى‏شود. والله العالم.

 

 36 - اگر شخصى ديگرى را اجير نموده تا يك ختم قرآن براى پدر او قرائت نمايد و در مقابل اجرتى را دريافت نمايد و بعد از ختم قرآن از پرداخت اجرت خوددارى مى‏كند، آيا در مقابل اجرت ضامن است يا خير؟ 

آيت الله تبريزى: ضامن است. والله العالم.

 

37 - اگر كسى ديگرى را اجير نمايد تا او يك ختم قرآن براى پدر او تلاوت نمايد، اما مبلغ را تعيين نكردند و اكنون بعد از قرائت، اجير تقاضاى مبلغ زيادى را دارد كه موجر آنرا پرداخت نمى‏نمايد، لطفاً وظيفه اينجانب را مشخص فرماييد.

آيت الله تبريزى: اجرت المثل را مستحق است و با فرض اختلافِ اجرت المثل، اقلّ آنرا مستحق است. والله العالم.

 

38 - قرآنى را مدتى قبل در يكى از پارك‌ها پيدا كردم و آنرا برداشتم، لطفاً بفرماييد تكليف من نسبت به آن چيست؟

آيت الله تبريزى: اگر از پيدا شدن صاحبش يأس دارد، آنرا بفقيرى كه احتياج به قرآن دارد از طرف صاحبش صدقه بدهد. والله العالم.

 

39 - ميّتى وصيت نموده كه بعد از فوت او سه ختم قرآن و حج و مبلغى به مسجد كمك نمايند، آيا ورثه مى‏توانند ختم قرآن را مقدم بدارند؟

آيت الله تبريزى: اگر ثلث ميّت براى انجام هر سه كار كافى باشد، يا درفرض عدم كفايت، ساير ورثه اجازه دهند وصيت نافذ است و به آن عمل مى‏شود و اگر پاسخگو نباشد چنانچه حج بر ميّت واجب بوده لازم است مصارف حج را از ثلث مال بدهند و اگر چيزى زياد آمد بر دو كار ديگر توزيع گردد و اگر ثلث مال به حج هم كفايت ندهد، بايد اجرت اصل حج را در فرضى كه حج به استطاعت واجب شده است. از اصل تركه بپردازند. والله العالم.

 

40 - آيا قرائت سوره‏هاى طويل، مثل بقره در نمازهاى واجب، سبب خروج از حالت نمازگزار نمى‏شود؟ حتّى اگر هر ركعت يكساعت طول بكشد؟

آيت الله تبريزى: قرائت سوره‏هاى طولانى در نماز جايز است. والله العالم.

 

41 - لطفاً نظرتان را درباره قرائت قرآنى كه همراه با ريا و خودنمايى باشد بيان فرماييد؟

آيت الله تبريزى: اگر مراد از خود نمايى در تلاوت قرآن اين باشد كه ديگران بفهمند كه او قرائت قرآن بلد است يا صداى خوبى دارد، ريا محرّم نيست و مانعى ندارد، والله العالم.

 

42 - آيا نماز خواندن بر سجاده يا قاليچه‏هايى كه بر آنها آيات قرآن نوشته شده است چه صورتى دارد، در حالى كه در موقع نشستن و به سجده رفتن، آيات قرآن زير پا قرار مى‏گيرد؟

آيت الله تبريزى: قرار دادن آيات قرآن در زير پا، مصداق هتك قرآن و حرام است و چنانچه اين هتك هنگام سجود واقع شود، نماز وى اشكال دارد. والله العالم.

 

43 - آيا فروش قرآن به كفار و اهل كتاب جايز است يا نه؟ بخصوص، اگر بدانيم آنان قصد توهين به قرآن را ندارند، بلكه جهت مطالعه آنرا تهيّه كرده‏اند؟

آيت الله تبريزى: بنابر احتياط، فروش قرآن به غير مسلمان جايز نيست و معامله با آن باطل است، البته قراردادن قرآن در دسترس كافر به قصد هدايت و ارشاد وى با اطمينان به اين جهت كه كتاب مجيد مورد هتك نيست، مانعى ندارد والله العالم.

 

44 - قرائت قرآن از رو در نمازهاى واجب، جايز است يا خير؟

آيت الله تبريزى: خواندن حمد و سوره در نماز از روى نوشته مانعى ندارد، ولكن خواندن از روى نوشته مكروه است. والله العالم.

 

45 - آيا اجازه مى‏فرماييد از سهم امام عليه السلام قرآن خريدارى شده و به هيئتهاى قرآن هديه نماييم؟

آيت الله تبريزى: مواردى كه ضرورت باشد و از وجوه ديگر تأمين نشود، به اجازه خاص احتياج است. والله العالم.

 

46 - قرّاء معروفى كه سوره يا آياتى از قرآن را با صورت زيبا مى‏خوانند و آنرا بر روى نوار كاست يا ويدئو ضبط مى‏كنند، آيا قارى مى‏تواند امتياز آن را خريد و فروش كند يا خير؟ و آيا بايد ديگران در موقع تكثير از او اجازه بگيرند يا نه؟

آيت الله تبريزى: حق الضبط و نظاير آن شرعاً ثابت نيست. والله العالم.

 

47 - كسى كه قرآن را غلط مى‏خواند، آيا امر به معروف و تذكر به او واجب است يا نه؟

آيت الله تبريزى: در صورتى كه احتمال بدهد قصد قرآنيت را در موارد صحيح قرائت نموده است، مورد مزبور از موارد امر بمعروف و نهى از منكر نيست. والله العالم.

 

48 - شخصى قرآنى را از كسى به امانت گرفته بود و اكنون صاحب آن قرآن فوت نموده است، تكليف اين شخص چيست؟

آيت الله تبريزى: قرآن مزبور جزء ما ترك ميّت است.

 

49 - كسى كه نذر نموده است در صورت مشروف شدن به بيت الله الحرام، يك ختم قرآن در زير ناودان طلا بجا آورد، ولى بعد از تشرف بدليل تعميرات، امكان قرائت در آن مكان ممكن نشد، لطفاً بفرمائيد وظيفه او چيست؟

آيت الله تبريزى: قرآن را در نزديك همان محل بخواند.

 

50 - كسى كه قارى قرآن است و دايماً جهت قرائت او را به شهرهاى مختلف دعوت مى‏كنند، تكليف نماز و روزه او چيست؟

آيت الله تبريزى: اگر عمل مزبور شغل شمرده شود و سفر مقدمه عمل باشد بايد نماز را تمام بخواند و روزه را هم بگيرد، در صورتى كه سفر اتفاقى نباشد و حداقل هفته‏اى يكروز سفر كند. و الله العالم.

 

51 - اگر نماز گزار در حين انجام نماز بشنود كه خواننده‏اى آيات سجده تلاوت مى‏نمايد، وظيفه او چيست؟

آيت الله تبريزى: بنابر احتياط وظيفه او سجود به اشاره است و بعد از اتمام نماز سجده را انجام دهد. والله العالم.

 

52 - اگر نماز خود را به سبب گوش دادن به صداى قرآن، طولانى‏تر نمايد، آيا به نماز او ضرر مى‏رساند يا نه؟

آيت الله تبريزى: گوش دادن به قرائت قرآن در اثناء اشتغال به نماز مانعى ندارد، ولى سزاوار است كه نماز را تا حد امكان با حضور قلب بجا آورد و منافى آنرا ترك كند. والله العالم.

 

53 - آيا قرآن خواندن در مجلس ترحيم تارك الصلوة و يا منكر الصلوة جايز است يا خير؟

آيت الله تبريزى: مانعى ندارد. والله العالم.

 

54 - اگر به قصد خواندن قرآن با آب مسجدى وضو بگيرد و در آن مسجد نماز نخواند، آيا صحيح است يا خير؟

آيت الله تبريزى: در صورتى كه عموم وقف احراز نشود، قرائت قرآن يا انجام عبادت ديگرى در مسجد با همان طهارت در صحت وضو كافى است، والله العالم.

 

55 - شخص جنب اگر قرآن همراه داشته باشد، اشكال دارد يا نه؟

آيت الله تبريزى: همراه داشتن قرآن براى جنب جايز است. والله العالم.

 

56 - آيا اصلاح كلمات يا حركات چاپى و يا رسم الخط قرآن كه غلط نوشته شده باشد جايز است يا خير؟

آيت الله تبريزى: اگر قرآن ملك غير يا وقف باشد، اصلاح خطاء چاپى يا استنساخ آن جايز نيست مگر با رضايت مالك يا اذن متولّى. والله العالم.

 

57 - در بعضى از شهرستان‌ها رسم است كه هنگام تلاوت قرآن توسط قارى در مجالس ترحيم، افراد شركت كننده با صداى بلند به بازماندگان تسليت مى‏گويند، همچنين بازماندگان جواب آنان را مى‏دهند، آيا اين عمل جايز است؟ لطفاً حكم آنرا بيان فرماييد.

آيت الله تبريزى: عمل مزبور مانعى ندارد. والله العالم.

 

58 - اگر بصورت غير عمد، قرآن از دست انسان به زمين بيفتد؛ وظيفه ما چيست؟ آيا كفاره لازم است يا نه؟

آيت الله تبريزى: در فرض مزبور كفاره‏اى ندارد. والله العالم.

 

59 - اگر ميّت وصى را ملزم به يك ختم قرآن نموده باشد و او كسى را جهت تلاوت اجير نمايد و اجير قرآن را ختم كند و وصى از پرداخت اجرت خوددارى نمايد، آيا بوصيت ميّت عمل شده يا خير؟ در صورت نپرداختن ثوابى به ميّت مى‏رسد يا نه؟

آيت الله تبريزى: به وصيت عمل شده است وليكن وصى ضامن اجرت است. والله العالم.

 

60 - اگر كسى معتقد باشد كه معانى قرآن بر قلب مبارك پيامبر نازل شده است و آن حضرت با اين كلمات آن معانى را بيان فرموده‏اند و كلمات فعلى صادر از ناحيه پيامبر است نه خداوند، آيا اين اعتقاد موجب ارتداد صاحب آن مى‏شود يا نه؟ وظيفه ما در مقابل چنين شخصى چيست؟

آيت الله تبريزى: چنين اعتقادى گرچه باطل است ولكن موجب ارتداد نيست. والله العالم.

 

61 - گاو شيرده‏اى مقدارى قرآن را بلعيده است، لطفاً بفرماييد وظيفه صاحب آن گاو چيست به خصوص در صورتى كه ذبح آن موجب خسارت و ضرر زياد بر صاحب گاو شود؟

آيت الله تبريزى: جواب اين سؤال ذيل سؤال 30 بيان شد والله العالم.

 

62 - دانش آموزانى كه در كلاسهاى قرآن در مدرسه شركت مى‏كنند اما وضوى آنان تمام شرايط را دارا نيست، لطفاً بفرماييد مسّ قرآن توسط آنان چه حكمى دارد، وظيفه مربيان آن چيست؟

آيت الله تبريزى: مسّ قرآن براى افراد نابالغ ولو وضويشان باطل باشد، مانعى ندارد و مربى قرآن به آنها ياد بدهد كه با وضوى صحيح قرآن را مسّ كنند، والله العالم.

 

63 - كسانى كه اسماء جلاله يا آياتى از قرآن را بر روى بدن خود خالكوبى نموده‏اند، لطفاً بفرماييد تكليف اين افراد نسبت به طهارت و جنابت و مسّ بدن خود، بدون وضو چيست؟

آيت الله تبريزى: چنانچه ماده‏اى كه با آن خالكوبى شده زير پوست باشد، مسّ آن قسمت بدون وضو مانعى ندارد و بعد از جنابت و حدث لازم نيست فوراً غسل كند يا وضو بگيرد. والله العالم.

 

64 - لطفاً بفرماييد گرفتن اجرت در مقابل تعليم قرآن جايز است يا نه؟

آيت الله تبريزى: اجرت گرفتن براى تعليم قرآن محل اشكال است، لكن قبول هديه و اجرت گرفتن براى مقدمات در صورتى كه مقدمات ماليّت عرفى داشته باشند، مانعى ندارد.

 

65 - آيا خادم مسجد مى‏تواند به بهانه مزاحمت كلاسهاى قرآن براى او، از تشكيل اين كلاس‌ها جلوگيرى نمايد؟

آيت الله تبريزى: چنانچه در عقد اجاره با متولى شرط نكرده باشد كه در اوقات خاصه كه اوقات استراحت اوست، جلسه در مسجد تشكيل نشود، نمى‏تواند جلوگيرى كند.

 

66 - آيا قبول هدايا از قبيل قرآن از حكام و سلاطين جائر مانند (فهد) جايز است يا خير؟

آيت الله تبريزى: فى نفسه مانع ندارد. والله العالم.

 

67 - تزيين قرآن به اشياء گرانقيمت به نحوى كه باعث محبوس ماندن قرآن جهت محافظت گردد چه حكمى دارد؟ (مانند تزيين به طلا و سنگهاى قيمتى و كارهاى هنرى روى قرآن به نحوى كه موجب حبس گردد؟)

آيت الله تبريزى: مانعى ندارد. والله العالم.

 

68 - اخيراً مشاهده شده كه قرآنهاى با قطع‏هاى بسيار كوچك جهت جا كليدى يا آويزان كردن زير آينه اتومبيل مورد استفاده قرار مى‏گيرد، لطفاً حكم اين عمل را بيان فرماييد؟

آيت الله تبريزى: براى حرز و تبرك مانعى ندارد در صورتيكه شؤون قرآن حفظ شود.

 

69 - همراه داشتن قرآن يا قسمتى از آن در توالت چه حكمى دارد؟ لطفاً انجام اين عمل به صورت عمد و يا غير عمد را بيان فرماييد.

آيت الله تبريزى: همراه داشتن قرآن مانعى ندارد، لكن اولى آن است همراه نداشته باشد.

 

70 - تفسير و تأويل آيات قرآن، بدون اينكه مستندى از آيات و روايات معصومين عليهم السلام داشته باشد. آيا تفسير به رأى محسوب مى‏گردد يا خير؟

آيت الله تبريزى: در فرضى كه خلاف ظاهر نباشد، تفسير به رأى نيست. والله العالم.

 

71 - تخريب ابنيه و مكانهايى كه بر روى آنها آيات قرآن نوشته يا حك شده است (به قصد تعمير) چه حكمى دارد؟ در صورت تخريب با خاك و باقيمانده آنها به چه نحو عمل شود؟

آيت الله تبريزى: تخريب چنين ابنيه‏اى مانعى ندارد و خاك و باقيمانده آن را بايد دفن كنند يا در آبى بريزند كه حل شود. والله العالم.

 

72 - شخصى نذر كرده مقدارى قرآن تلاوت نمايد، آيا در اداى اين نذر هنگام خواندن بايد كلمات تلفظ شود؟ آيا خواندن بانگاه و گذراندن معانى در قلب بدون تلفظ به زبان، مجزى است يا خير؟

آيت الله تبريزى: بايد به نحوى بخواند كه صداى آنرا خودش بشنود. نگاه كردن به قرآن و خطور الفاظ آن به ذهن، تلاوت نيست. والله العالم.

 

73 - اگر كسى در نماز بعد از حمد، سوره‏اى را شروع كرد و متوجه شد كه بعضى آيات آنرا فراموش كرده است وظيفه او چيست؟

آيت الله تبريزى: بايد سوره ديگر بخواند.

 

74 - اگر شخصى قرآنى را به ديگرى اهداء نمايد و در موقع اهداء شرط نمايد كه هر روز مقدارى قرآن تلاوت كند، آيا برگيرنده هديه قبول شرط لازم است؟ اگر بعد از گرفتن هديه به شرط عمل نكند چه حكمى دارد؟

آيت الله تبريزى: مى‏تواند هديه را قبول نكند ولى اگر قبول كرد بايد به شرط عمل كند و در صورتى كه به قصد قربت هديه نكرده باشد، چنانچه گيرنده به شرط عمل نكرد، دهنده مى‏تواند رجوع كند و هديه‏اش را پس بگيرد. والله العالم.

 

 

احكام قرآنى بانوان در استفتائات از حضرت آيت الله تبريزى (قدس سره)

1 - شنيدن صداى قرآن زن نامحرمى كه مرد او را نمى‏شناسد و قصد ريبه ندارد جايز است يا خير؟

آيت الله تبريزى: گوش دادن به صداى زن نامحرم، چنانچه با قصد التذاذ نباشد مانعى ندارد، والله العالم.

 

2 - آيا مرد مى‏تواند مهريه همسر خود را فقط يك جلد كلام الله مجيد قرار دهد؟

آيت الله تبريزى: مانعى ندارد ولكن بايد اوصاف آن تعيين شود و يا قرآن معيّن خارجى را مهر قرار دهد. والله العالم.

 

3 - آيا زوج مى‏تواند مهريه همسر خود را آموزش تلاوت قرآن قرار دهد و در صورت مثبت بودن، اگر مرد تلاش خود را انجام داد ولى زن به جهت كُند ذهن بودن يا كمبود استعداد، نتوانست ياد بگيرد، وظيفه زوج چيست؟

آيت الله تبريزى: مهر قرار دادن آموزش قرآن مانعى ندارد و اگر زن بجهت كمبود استعداد نتوانست ياد بگيرد، بهمان مقدار كه ياد گرفته ولو چند سوره كوچك باشد كافيست. والله العالم.

 

4 - زنى در حال تلاوت قرآن است و از طرفى شوهر تقاضاى مقاربت دارد، آيا بر زن لازم است تلاوت را ترك كرده و تقاضاى همسر را اجابت نمايد يا خير؟

آيت الله تبريزى: تمكين كردن زن از شوهر واجب است و اشتغال به عمل مستحب، عذر در ترك آن نيست. والله العالم.

 

5 - آيا زن مى‏تواند در موقع اجراء عقد نكاح با شوهر شرط كند كه در امر تدريس كماكان ادامه بدهد و در جلسات مختلف شركت كند يا نه؟

آيت الله تبريزى: شرط عمل مباح در ضمن عقد، صحيح و نافذ است. والله العالم.

 

6 - زن ناشزه اگر قرآن تلاوت نمايد، تلاوت او چه صورتى دارد؟

آيت الله تبريزى: قرائت شخص مزبور حكم خاصى ندارد، والله العالم.

 

7 - آيا زن در ايام استحاضه مى‏تواند قرآن تلاوت نمايد و ميزان آن چقدر است؟

آيت الله تبريزى: تلاوت قرآن در ايام استحاضه مانعى ندارد. والله العالم.

 

8 - اگر زنى بوسيله خوردن قرص از حيض خود جلوگيرى نمايد، آيا مى‏تواند با آن حال قرآن بخواند يا خير؟

آيت الله تبريزى: مانعى ندارد. والله العالم.

 

9 - در شنيدن صداى قرآن زن نامحرم با صوت، آيا بلوغ يا عدم بلوغ نامحرم در حكم تاثير دارد يا نه؟

آيت الله تبريزى: گوش دادن به صداى زن نامحرم چنانچه به قصد التذاذ جنسى نباشد، مانعى ندارد. و در اين حكم بين بلوغ نامحرم و عدم بلوغ او فرقى نيست. والله العالم.

 

احكام قرآنى بانوان

1- مستحاضه كه براى نماز وضو گرفته يا غسل كرده بنابر احتياط نمى‏تواند در حال اختيار جائى از بدن خود را به خط قرآن برساند، و در حال اضطرار جايز است ولى بنابر احتياط بايد وضو بگيرد.

2- بعد از آنكه زن از خون حيض پاك شد، اگرچه غسل نكرده باشد، طلاق او صحيح است و شوهرش هم مى‌تواند با او جماع كند، و اولى اين است كه جماع پس از شستن فرج باشد، ولى احتياط مستحب آن است كه پيش از غسل از جماع با او، خوددارى نمايد. اما كارهاى ديگرى كه در وقت حيض بر او حرام بوده مانند توقف در مسجد و مس خط قرآن تا غسل نكند بر او حلال نمى‏شود.

3- خواندن و همراه داشتن قرآن و رساندن جائى از بدن را به مابين خطهاى قرآن، و نيز خضاب كردن به حنا و مانند آن، براى حائض مكروه است.

ذکر ایام هفته

تدبر در قرآن