جمعه ۳۱ فروردين ۱۳۹۷

همراه با قرآن

صفحه نخست مطالب قرآنی احکام قرآنی احكام قرآنى آيت الله سيستانى (مد ظله)

احكام قرآنى آيت الله سيستانى (مد ظله)

احكام نجاسات

- نجس كردن خط و ورق قرآن در صورتى كه مستلزم هتك حرمت باشد بى‌اشكال حرام است و اگر نجس شود بايد فورا آن را آب بكشند. بلكه بنابر احتياط واجب در غير فرض هتك نيز نجس كردن آن حرام و آب كشيدن واجب است.

- اگر جلد قرآن نجس شود در صورتى كه بى‌احترامى به قرآن باشد بايد آن را آب بكشند.

- گذاشتن قرآن روى عين نجس مانند خون و مردار اگرچه آن عين نجس، خشك باشد در صورتى كه بى‌احترامى به قرآن باشد حرام است.

- نوشتن قرآن با مركب نجس اگر چه يك حرف آن باشد حكم نجس كردن آن را دارد، و اگر نوشته شود بايد آن را آب بكشند يا به واسطه تراشيدن و مانند آن كارى كنند كه از بين برود.

- در صورتى كه دادن قرآن به كافر مستلزم هتك باشد حرام و گرفتن قرآن از او واجب است.

- اگر ورق قرآن يا چيزى كه احترام آن لازم است، مثل كاغذى كه اسم خدا يا پيغمبر يا امام بر آن نوشته شده، در مستراح بيفتد، بيرون آوردن و آب كشيدن آن اگر چه خرج داشته باشد واجب است. و اگر بيرون آوردن آن ممكن نباشد، بايد به آن مستراح نروند تا يقين كنند آن ورق پوسيده است.

 

مس قرآن

- جلوگيرى بچه و ديوانه از مس خط قرآن واجب نيست ولى اگر مس نمودن آنان بى‌احترامى به قرآن باشد بايد آنان را جلوگيرى كنند.

- كسى كه وضو ندارد بنابر احتياط واجب حرام است اسم خداوند متعال و صفات خاصه او را به هر زبانى نوشته شده باشد مس نمايد. و بهتر آن است كه اسم مبارك پيغمبر و امام و حضرت زهراء عليهم السلام را هم مس ننمايد.

- مستحب است انسان براى نماز ميت و زيارت اهل قبور و رفتن به مسجد و حرم امامان عليهم السلام و براى همراه داشتن قرآن و خواندن و نوشتن آن، و مس حاشيه قرآن، و براى خوابيدن وضو بگيرد. و نيز مستحب است كسى كه وضو دارد دوباره براى هر نماز وضو بگيرد. و اگر براى يكى از اين كارها وضو بگيرد هر كارى كه بايد با وضو انجام داد مى تواند بجا آورد، مثلا مى‌تواند با آن وضو نماز بخواند.

چيزهايى كه بر جنب حرام است

- پنج چيز بر جنب حرام است:

اول: رساندن جايى از بدن خود به خط قرآن، يا به اسم خدا به هر لغت كه باشد و بهتر آن است كه به اسماء پيغمبران و امامان و حضرت زهراء عليهم السلام نيز نرساند.

دوم: رفتن در مسجدالحرام و مسجد پيغمبر صلى اللّه عليه و آله و سلم اگر چه از يك در داخل و از در ديگر خارج شود.

سوم: توقف در مساجد ديگر، و همچنين بنابر احتياط واجب در حرم امامان عليهم السلام، ولى اگر از مسجد عبور كند مثل اينكه از يك در مسجد داخل و از در ديگر خارج شود، مانعى ندارد.

چهارم: داخل شدن در مسجد براى برداشتن چيزى و همچنين گذاشتن چيزى در آن بنابر احتياط لازم.

پنجم: خواندن هر يك از آيات سجده واجب و آن در چهار سوره است: اول؛ سوره سى و دوم قرآن الم تنزيل، دوم؛ سوره چهل و يكم حم سجده، سوم؛ سوره پنجاه و سوم والنجم چهارم؛ سوره نود و ششم اقرا.

 

غسل كردن

- اگر بر جايى از بدن، آيه قرآن يا اسم خداوند متعال نوشته شده باشد، چنانچه بخواهد وضو يا غسل را ترتيبى به جا آورد، بايد آب را طورى به بدن برساند كه دست او به نوشته نرسد.

 

احكام زنان

- مستحاضه قليله يا متوسطه اگر بخواهد غير از نماز كارى انجام دهد كه شرط آن وضو داشتن است مثلا بخواهد جايى از بدن خود را به خط قرآن برساند چنانچه بعد از تمام شدن نماز باشد بايد وضو بگيرد و وضويى كه براى نماز گرفته كافى نيست.

- خواندن و همراه داشتن قرآن و رساندن جايى از بدن را به ما بين خط‌هاى قرآن، و نيز خضاب كردن به حنا (حنا بستن) و مانند آن، براى حائض مكروه است.

 

سجده‌هاى واجب قرآن

- در هر يك از چهار سوره والنجم، اقرا، الم تنزيل و حم سجده يك آيه سجده است، كه اگر انسان بخواند يا گوش دهد، بعد از تمام شدن آن آيه، بايد فورا سجده كند و اگر فراموش كرد، هر وقت يادش آمد بايد سجده نمايد و ظاهر اين است كه در شنيدن بدون اختيار سجده واجب نيست اگر چه بهتر، سجده نمودن است.

- اگر انسان موقعى كه آيه سجده را گوش دهد خودش نيز بخواند، بايد دو سجده نمايد.

- در غير نماز اگر در حال سجده آيه سجده را بخواند يا گوش كند، بايد سر از سجده بردارد و دوباره سجده كند.

- اگر انسان از شخص خواب يا ديوانه يا از بچه‌اى كه قرآن را تشخيص نمى‌دهد آيه سجده را بشنود يا گوش دهد سجده واجب است، ولى اگر از گرامافون يا ضبط صوت بشنود سجده واجب نيست، و همچنين است راديو اگر به طور نوار ضبط صوت باشد، ولى اگر شخصى در ايستگاه راديو آيه سجده را بخواند و انسان به وسيله راديو گوش دهد سجده واجب است.

- در سجده واجب قرآن بنابر احتياط واجب بايد جاى انسان غصبى نباشد، و بنابر احتياط مستحب جاى پيشانى او از جاى زانوها و سر انگشتانش بيش از چهار انگشت بسته بلندتر يا پست‌تر نباشد، ولى لازم نيست با وضو يا غسل و رو به قبله باشد و عورت خود را بپوشاند و بدن و جاى پيشانى او پاك باشد، و نيز چيزهايى كه در لباس نمازگزار شرط مى باشد، در لباس او شرط نيست.

- احتياط واجب آن است كه در سجده واجب قرآن، پيشانى را بر مهر يا چيز ديگرى كه سجده بر آن صحيح است گذاشته و بنابر احتياط مستحب جاهاى ديگر بدن را به دستورى كه در سجده نماز گفته شد بر زمين بگذارد.

- هرگاه در سجده واجب قرآن پيشانى را به قصد سجده بر زمين بگذارد، اگر چه ذكر نگويد كافى است و گفتن ذكر مستحب است و بهتر اين است بگويد: لا اله الا اللّه حقاً حقاً، لا اله الا اللّه ايماناً و تصديقاً، لا اله الا اللّه عبوديةً و رقّاً، سجدت لك يا رب تعبّداً و رقّاً، لا مستنكفاً و لا مستكبراً، بل أنا عبدٌ ذليلٌ ضعيفٌ خائفٌ مستجيرٌ.

 

استفتائات قرآنى

- سؤال: در مسابقات بين‌المللى قرائت قرآن يکى از قاريان خانم بود حکم معظم له در مورد قرائت قرآن توسط خانم چيست؟

پاسخ: اگر مهيج نباشد و مستلزم مفسده نباشد حرام نيست.

 

- سؤال: آيا به قرائت قاريى كه صدايش را ترجيع مى‌دهد و مى‌لرزاند، بدون قصد لذّت مى‌توان گوش داد؟

پاسخ: اگر آهنگى كه در قرائت، از آن آهنگ استفاده مى‌شود از نوع غناى حرام نباشد شنيدن آن، مانعى ندارد.

 

- سؤال: در خواندن نمازها اعم از مستحب و واجب رعايت قواعد تجويدى تا چه ميزان واجب است؟

پاسخ: رعايت قواعد تجويدى لازم نيست کافى است که قرائت صحيح باشد.

 

- سؤال: آيا در قرائت نماز توقف در جايى که توقف جايز نيست اشکال دارد؟

پاسخ: اشکال ندارد.

 

- سؤال: از نظر حضرت عالى اخفاء در تلفظ حروف در قرائت قرآن مجيد چه حكمى دارد و آيا رعايت آن قرائت در نماز لازم است؟

پاسخ: اين ادغام است و اشكال ندارد. اگر مقتضاى قواعد تجويد باشد صحيح است ولى در نماز رعايت قواعد لازم نيست و كافى است قرائت صحيح باشد.

 

- سؤال: اخفاء در تجويد قرآن چه حكمى دارد؟

پاسخ: اگر سبب تغيير كلمه نشود مانعى ندارد.

 

- سؤال: آيا تلاوت قرآن توسط خانم‌ها نزد آقايان جايز است؟

پاسخ: اگر به كيفيتى باشد كه نوعاً تهييج باشد جايز نيست.

 

- سؤال: آيا دست زدن بى‌وضو به نام شيطان و فرعون و امثال او در قرآن اشكال دارد يا نه؟

پاسخ: مس كلمات قرآن بدون طهارت جايز نيست ولو آن كلمات مثل كلمه فرعون و امثال آن باشد.

 

- سؤال: آيا قرآنى كه داراى قيمت زيادى است جزء حبوه محسوب مى‌شود و يا به ورثه مى‌رسد؟

پاسخ: بلى، جزء حبوه مى‌باشد.

 

- سؤال: آيا ترسيم عكس انسان با آيات قرآن جايز است؟

پاسخ: فى نفسه مانعى ندارد.

 

- سؤال: خواندن قرآن، تفسير قرآن و حفظ قرآن در ايام حيض چه حكمى دارد؟ در رساله نوشته شده است كه خواندن بيش از هفت آيه كراهت دارد آيا به اين معنى است كه نبايد خوانده شود؟

پاسخ: مانعى ندارد.

 

- سؤال: خانم‌هايى که عذر شرعى دارند به هنگام خواندن قرآن در برخورد با آيات سجده چگونه بايد عمل نمايند؟ آيا آيه را نخوانند؟ يا سوره‌اى که در آن آيه سجده است را نبايد بخوانند؟

پاسخ: فقط همان چهار آيه‌اى که سجده واجب دارد نخوانند و خواندن آيات ديگر آن سوره‌ها اشکال ندارد.

 

- سؤال: قرائت سوره فصلت و سجده آن براى زن حائض چه حکمى دارد؟

پاسخ: اشکال ندارد و فقط آياتى که سجده واجب دارد نبايد خوانده شود.

ذکر ایام هفته

تدبر در قرآن