جمعه ۳۱ فروردين ۱۳۹۷

همراه با قرآن

صفحه نخست مطالب قرآنی احکام قرآنی احكام قرآنى آيت الله گلپايگانى (قدس سره)

احكام قرآنى آيت الله گلپايگانى (قدس سره)

استفتائات قرآنى از آيت الله گلپايگانى (قدس سره)

1 - در وضوى قبل از وقت كه داعى، نماز در وقت است، اگر به قصد قرائت قرآن و غيره وضو بگيرد مى‌فرماييد، چنانچه به نحو داعى بر داعى باشد مانعى ندارد. آيا منظور اين است كه فعلا به قصد قرائت قرآن وضو بگيرد و در نظر داشته باشد كه اگر وضو باقى بود، در وقت با همان وضو نماز بخواند، تا در آنجايى كه داعى وضو، نماز بعد از دخول وقت نيست و راسا براى غايات ديگر وضو مى‌گيرد، جايز نباشد كه در وقت با آن نماز بخواند؟ مساله را مشروحا بيان فرماييد.

آيت الله گلپايگانى: مقصود اين است كه اگر كسى به داعى آنكه در وقت نماز بخواند، پيش از وقت به قصد غايات ديگرى وضو بگيرد كه داعى او بر وضو به اين قصد نماز در وقت باشد وضويش صحيح است و مى‌تواند در وقت با آن نماز بخواند و همچنين اگر پيش از وقت مستقلا، به قصد يكى از غايات وضو گرفت و تا بعد از دخول وقت وضو باقى باشد، نماز با آن وضو صحيح و بى اشكال است.

------------------------------

مجمع المسايل، ج 1، ص 57، مساله 3.

2 - اگر جنب، قرآن همراه داشته باشد اشكال دارد يا نه؟

آيت الله گلپايگانى: اشكال ندارد، ولى مس خط قرآن مجيد حرام و مس جلد و اوراق و حواشى آن مكروه است.

------------------------------

مجمع المسايل، ج 1، ص 71، مساله 19.

 

3 - به جهت اينكه نام مبارك خداوند و ائمه اطهار عليهم السلام زير دست و پا نيفتد، آيا مى‌شود با قلم آنها را محو و نابود كرد يا نه؟ و يا در صورت محو باز احترام سابق را دارد يا نه؟

آيت الله گلپايگانى: اگر بطورى محو شود كه به هيچ وجه نمايان نباشد، حكم آن اسماء، مرتفع مى‌شود.

------------------------------

مجمع المسايل، ج 1، ص 79، مساله 47.

 

4 - اسامى مقدسى كه نام اشخاص مى‌باشد مانند: محمد، على، حسن، حسين، رسول، نبى، عيسى، فاطمه، زهرا، و امثال اينها اگر روى سنگ قبر، حجارى گردد و يا در روزنامه‌ها و كاغذهاى مراسلاتى نوشته شود، آيا مى‌توان بى وضو به آنها دست زد يا نه؟

آيت الله گلپايگانى: بى وضو دست زدن به اين اسامى جايز است. مع ذلك احترام آن اسامى - اگر چه مقصود، اشخاص عادى هستند - خوب است.

------------------------------

مجمع المسايل، ج 1، ص 79، مساله 46.

 

5 - اطفال در كتب يا مدرسه، دست بى وضو، بر خطوط قرآن مى‌گذراند آيا براى آموزگار اشكالى دارد يا نه؟

آيت الله گلپايگانى: معلم بايد دستور ترك آن را بدهد و اگر ديد منع كند.

------------------------------

مجمع المسايل، ج 1، ص 528، مساله 58.

 

6 - آيا مس آيه‌اى از قرآن كه منسوخ شده است، بدون طهارت جايز است يا خير؟

آيت الله گلپايگانى: آنچه قرآن باشد مس آن بى طهارت جايز نيست، خواه حكم منسوخ باشد يا نباشد و قرآن منسوخ التلاوه نداريم، با فرض وجود نيز، مس آن بى طهارت جايز نيست.

------------------------------

مجمع المسايل، ج 1، ص 80، مساله 48.

 

7 - كلمه‌اى كه ضمير مستتر دارد و مرجعش خدا است، مس آن بدون طهارت جايز است يا خير؟

آيت الله گلپايگانى: اگر كلمه قرآن است، مس آن بى طهارت جايز نيست و در غير آن اولى و احوط، ترك آن است.

------------------------------

مجمع المسايل، ج 1، ص 80، مساله 49.

 

8 - اگر روى ورقه‌اى ترجمه آيه‌اى از قرآن نوشته باشد و در آخر ترجمه اين طور نوشته باشد (قرآن كريم) يعنى مى‌خواهد به مردم بفهماند كه آن مطلب فارسى در قرآن كريم است، زير دست و پا افتادن اين ورقه چه صورتى دارد؟ و همچنين بسمه تعالى و بسم رب الشهداء؟

آيت الله گلپايگانى: زير دست و پا انداختن آنها بى حرمتى و حرام است.

------------------------------

مجمع المسايل، ج 1، ص 80، مساله 50.

 

9 - كفن هايى كه به آنها آيات قرآن نوشته شده است، اغلب مى‌گويند كه نبايد به بدن ميت پوشيد و بايد همانطور زير سر ميت گذاشت و يا آنكه روى ميت كشيده شود. و عده ديگر مى‌گويند، اول كفن سفيد كه آيات قرآن ندارد و بعد كفنى كه آيات قرآن دارد پوشيده شود، حال اگر چلوار يافت نشود آيا به تنهايى ممكن است كفن نوشته به آيات را بر ميت پوشيد يا خير؟ و با اين وصف بى احترامى به آيات قرآن نمى‌شود؟

آيت الله گلپايگانى: احتياطا بايد بطورى كفنهاى نوشته شده به آيات قرآن و دعا به بدن ميت پوشانده شود كه يقين به نجس شدن آنها حاصل نشود، بلكه در معرض نجس شدن هم نباشد. به اين نحو كه وقتى ميت در قبر قرار مى‌گيرد، نوشته طرف چپش باشد.

------------------------------

مجمع المسايل، ج 1، ص 93، مساله 37.

 

10 - جملاتى از قرآن مجيد و ادعيه كه بر كفن مى‌نويسند گرچه شسته شود ولى آثارش بماند اشكال دارد يا نه؟

آيت الله گلپايگانى: مانعى ندارد، ولى مراعات كنند كه زير بدن ميت واقع نشود.

------------------------------

مجمع المسايل، ج 1، ص 93، مساله 39.

 

11 - آيا گذاشتن قرآن در قبر همراه ميت با عقيده پاك ولو وصيت خود او باشد. جايز است يا نه؟

آيت الله گلپايگانى: اگر طورى است كه از آلوده شدن به رطوبات محفوظ باشد و هتك نباشد، به قصد تبرك مانعى ندارد.

------------------------------

مجمع المسايل، ج 1، ص 97، مساله 59.

 

12 - انصات و سكوت در موقع تلاوت كلام الله مجيد، واجب است يا مستحب؟ و ضمنا هتك قرآن كريم بهر عنوان حرام است و در اين عصر مرسوم شده كه در مجالس فاتحه كه قارى پشت بلندگو قرآن مى‌خواند، صداى آن در كوچه و خيابان مى‌رود و مردم در حال معامله و رفت و آمد و گفتگو مى‌باشند و در خود مجلس نيز مردم، سرگرم خوردن چاى و قهوه و صحبت مى‌باشند، خواندن قرآن صرفا جنبه اعلان دارد كه اينجا مجلس ترحيم است و بهره ديگرى منظور نمى‌گردد. چنانچه حضرت آيت الله خود مستحضريد حال آيا اين نوع تلاوت، هتك حرمت نيست؟ نظر مبارك را مرقوم فرماييد.

آيت الله گلپايگانى: استماع قرآن مستحب است و توجه و اتعاظ به مواعظ الهى نيز از مستحبات موكده است و هتك بودن قرائت قرآن در فرض مرقوم، معلوم نيست، ولى هر چه رعايت ادب و حفظ توجه مردم و تعظيم از مجلس قرائت قرآن مجيد شود، سزاوار است.

------------------------------

مجمع المسايل، ج 1، ص 110، مساله 106.

 

13 - كسى كه در برنامه‌هاى مذهبى، اهل عمل نيست ولى مسلمان است، اگر بالين او و سر قبر او قرآن بخوانند، فقط براى خواننده ثواب دارد يا براى ميت هم ثوابى دارد؟

آيت الله گلپايگانى: قرائت قرآن و اهداء ثواب آن به ميت مومن، اگر چه معصيت كار باشد، براى او مفيد است.

------------------------------

مجمع المسايل، ج 1، ص 111، مساله 113.

 

14 - اسامى مباركه خداوند متعال مثل ((الله))... كه روى زيلوهاى مسجد نشوه شده و مردم بدو توجه بر روى آن پا مى‌گذارند يا دست بى وضو بر آن مى‌مالند از بين بردن آن لازم است يا نه؟ و محو كردن با وقف منافات دارد يا نه؟

آيت الله گلپايگانى: كسانى كه بى التفات و بدون وضو به آن دست مى‌گذارند، معذورند ولى اگر زير پا افتاده باشد چون موجب هتك احترام اسم خداوند متعال است لازم است آن را به نحوى كه خود زيلو پاره نشود محو نماييد.

------------------------------

مجمع المسايل، ج 1، ص 145، مساله 72.

 

15 - در موقع خواندن حمد و سوره در نماز مراعات كردن همزه‌هاى وصل در درج كلام لازم است يا نه؟

آيت الله گلپايگانى: بلى اسقاط همزه وصل در حال وصل لازم است.

------------------------------

مجمع المسايل، ج 1، ص 165، مساله 151.

 

16 - (آيا) در بين اذان و اقامه جايز است فصل به كلمات آدمى و بعضى از دعاها يا عباراتى مثل اينكه بين دو ((حى على الصلوه)) بگويد: ((ان الصلوه تنهى عن الفحشاء و المنكر)) يا نمى‌شود و فقط همين عبارات اذان و اقامه را بايد گفت؟

آيت الله گلپايگانى: فصل بين اذان و اقامه به كلمات آدمى‌، ننمايد و قرآن يا دعا اگر طولانى نشود مضر نيست لكن به قصد ورود نخوانند.

------------------------------

مجمع المسايل، ج 1، ص 161، مساله 135.

 

17 - شخص جنب با تيمم بدل از غسل آيا مى‌تواند درنگ در مساجد نمايد و بيش از هفت آيه از قرآن بخواند يا نه؟

آيت الله گلپايگانى: اگر عذرش غير ضيق وقت باشد، مى‌تواند و اگر ضيق وقت است، به مقدار اشتغال به نماز فقط مى‌تواند در مسجد درنگ كند و نسبت به قرائت غير سوره غزائم هم، با اين تيمم رفع كراهت نمى‌شود.

------------------------------

مجمع المسايل، ج 1، ص 51، مساله 93.

 

18 - اگر كسى بواسطه جهل به مسئله بجاى سوره ((قل هو الله احد)) چند آيه از قرآن بخواند، نمازش چه صورت دارد؟

آيت الله گلپايگانى: در فرض سوال، نماز باطل است و قضاى آن را بايد بجا آورد.

------------------------------

مجمع المسايل، ج 1، ص 167، مساله 161.

 

19 - به نظر حضرت عالى چرا نماز را حتما به عربى صحيح بايد خواند، ولى نيت آن را به هر زبانى مى‌توان گفت؟

آيت الله گلپايگانى: نيت امرى است قلبى و به زبان آوردن آن لازم نيست و قرائت و اذكار به حكم خدا و رسول بايد به همان الفاظ مخصوصه عربى خوانده شود.

------------------------------

مجمع المسايل، ج 1، ص 169، مساله 172.

 

20 - بعد از حروف مد اگر حرف بعد از آنها را به خاطر وقف كردن، ساكن تلفظ نماييم مثل: ((نستعين))، ((رحيم))، ((مستقيم)) آيا مد واجب است يا مستحب؟

آيت الله گلپايگانى: در فرض سوال مد واجب نيست.

------------------------------

مجمع المسايل، ج 1، ص 168، مساله 167.

 

21 - اگر شخص روزه دارى قرآن را غلط درس دهد و عده‌اى از روزه داران نيز كلام او را گوش دهند آيا روزه او و كسانى كه گوش مى‌دهند باطل مى‌شود يا نه؟

آيت الله گلپايگانى: اما قارى قرآن، اگر خبر دهد كه آنچه را مى‌خواند قرآن است و از روى عمد و علم غلط قرائت كند روزه‌اش باطل مى‌شود و اما اگر غلط بخواند بدون اينكه خبر دهد قرآن است پس بطلان روزه او محل اشكال است و احتياطا چنين قرائتى را ترك كند و اما اگر به گمان صحت، غلط بخواند پس روزه‌اش باطل نمى‌شود، و اما مستمعين، روزه شان باطل نمى‌شود، مگر آنكه خبر دهند به اين كه آنچه خوانده مى‌شود قرآن است با اين كه علم دارند غلط است.

------------------------------

مجمع المسايل، ج 1، ص 264، مساله 10.

 

22 - كلماتى مانند ((يوم)) و ((فوق)) و ((فرعون)) در قرآن و غير قرآن مثل ادعيه هست كه بعضى به ضمه - البته بدون اشباع - مى‌خوانند حال اگر در حال نماز باشد مثل اين كه: ((مالك يوم الدين)) را اين طور بخوانند آيا موجب بطلان مى‌شود يا نه؟

آيت الله گلپايگانى: صحت آن بدون اشباع بعيد نيست اگر چه فتحه كاملا ظاهر نشده، لكن چنانچه فتحه را كاملا اظهار كنند اوفق به قواعد و احسن است ولى با اشباع، غلط است.

------------------------------

مجمع المسايل، ج 1، ص 167، مساله 165.

 

23 - غلط خواندن قرآن در ماه مبارك رمضان، روزه را باطل مى‌كند يا نه؟

آيت الله گلپايگانى: روزه را باطل نمى‌كند.

------------------------------

مجمع المسايل، ج 1، ص 266، مساله 17.

 

24 - اشخاصى كه سواد ندارند و ياد گرفتن تجويد قرائت برايشان مشكل است و همچنين بعد از ياد گرفتن هم به واسطه عدم توجه، زود فراموش مى‌نمايند، در اينصورت بهمان نحو عبارتى كه بدون غلط باشد بخوانند چه صورت دارد؟

آيت الله گلپايگانى: اگر طورى بخوانند كه غلط باشد و قدرت بر ياد گرفتن داشته باشند نمازشان باطل است، ولكن محسنات تجويدى را لازم نيست مراعات كنند.

------------------------------

مجمع المسايل، ج 1، ص 170، مساله 173.

 

25 - نظر به اين كه حضور در نماز جماعت بر كسى كه نمى‌تواند حمد و سوره را صحيح بخواند واجب است، تكليف زن در اين خصوص با در نظر گرفتن اينكه شوهر، اجازه حضور به جماعت ندهد چيست؟

آيت الله گلپايگانى: با فرض عدم تمكن از ياد گرفتن نماز صحيح، احتياط لازم آن است كه نماز را به جماعت بخواند و در اين صورت اطاعت شوهر لازم نيست.

------------------------------

مجمع المسايل، ج 1، ص 233، مساله 14.

 

26 - اگر كسى در موقع خواندن سوره ((قل هو الله احد)) نون ((ساكن)) را در لام ((له)) و همچنين در تشهد، نون ((ان)) را در لام ((لا)) ادغام نكرد، نمازش چه صورت دارد؟

آيت الله گلپايگانى: نمازهايى كه به اين نحو خوانده، صحيح است، ولى از اين به بعد ادغام را در مواضع مذكور رعايت نمايد.

------------------------------

مجمع المسايل، ج 1، ص 167، مساله 163.

 

27 - مرسوم است يك نفر باسواد را اجير مى‌كنند تا قرآن و بعضى از كتب دينى را به اطفال تعليم نمايد آيا جايز است اولياى اطفال اجرت او را از زكوة مال خودشان حساب كنند يا نه؟

آيت الله گلپايگانى: چنانچه كسى او را جهت تعليم قرآن به اطفال مومنين اجير نمايد، جايز است كه مال الاجارة را به عنوان سهم سبيل الله از زكوة بدهد، لكن اگر او را فقط براى طفل خود اجير كند، پرداخت اجرت از زكوة مشكل است.

------------------------------

مجمع المسايل، ج 1، ص 417، مساله 35.

 

28 - شخصى كه قرائت و يا اذكار واجب نمازش صحيح نيست آيا جايز است كه نيابت حج را قبول نمايد و بعد از اينكه خودش نماز طواف را خواند ديگرى را نيز نايب كند يا نه؟ و بر فرض عدم جواز چون جاهل به مساله بوده و چنين كارى كرده تكليفش چيست؟

آيت الله گلپايگانى: استيجار چنين شخصى خلاف احتياط است و در فرض بعد هم احوط اين است كه از مستاجر استرضا كند و يا وجه را مسترد دارد.

------------------------------

مجمع المسايل، ج 1، ص 443، مساله 16.

 

29 - آيا كسى كه قرائت نماز او و همچنين اعراب تلبيه او صحيح نيست مى‌تواند به نيابت ديگرى حج به جا آورد يا نه؟ و به فرض عدم جواز، آيا مى‌تواند اجير شود و لكن شرط كند براى نماز و تلبيه، كسى را اجير نمايد يا اين كه تحت نظر معلم تلبيه بگويد يا نه؟

آيت الله گلپايگانى: در فرض سوال اگر با تلقين معلم بتواند صحيح بخواند نيابت او جايز است و در غير اين صورت، محل اشكال است.

------------------------------

مجمع المسايل، ج 1، ص 447، مساله 33.

 

30 - شخصى در منزل شراب مى‌خورد و گاهگاهى در همان منزل، از قرآنى كه در خانه دارد تلاوت مى‌كند، به او گفته مى‌شود در برابر اين قرآن معصيت نكن، مى‌گويد به كسى مربوط نيست، من هم شراب مى‌خورم و هم قرآن مى‌خوانم، حال ايا مى‌شود اين قرآن را از او گرفت يا نه؟

آيت الله گلپايگانى: در فرض مرقوم گرفتن قرآن مجيد از او جايز نيست، همين قدر كه او را نهى از منكر كنيد و آيات را در حرمت خمر به او تذكر دهيد، به تكليف خود عمل كرده‌ايد.

------------------------------

مجمع المسايل، ج 1، ص 530، مساله 65.

 

31 - آيا قرآن بوسيله كسى نوشته شده يا اينكه نوشته بود و در فرض اول بوسيله چه كسى نوشته شده است؟

آيت الله گلپايگانى: توسط نويسنده گان وحى كه در راس آنان حضرت امير المومنين على (ع) بوده، نوشته شده است.

------------------------------

مجمع المسايل، ج 1، ص 570، مساله 121.

 

32 - شخصى در اوايل تكليفش، در نماز سوره ((قل هو الله احد)) مى‌خوانده و از جهت جهل و تقصير هاء ((هو)) را به لام ((قل)) و واو ((هو)) را به ((الله)) متصل مى‌نموده كه ((قله و الله)) مى‌شد در اين صورت نمازهايى كه با اين كيفيت خوانده قضا دارد يا نه؟

آيت الله گلپايگانى: با تمكن از تصحيح، احتياط لازم آن است كه نمازهايى كه به اين نحو خوانده قضا نمايد.

------------------------------

مجمع المسايل، ج 1، ص 170، مساله 174.

 

33 - هر گاه كسى در بسم الله از جهتى شك نمود كه صحيح گفته يا نه حتى از جهت جهل و اخفاف، در اين صورت، اعاده آن چه صورت دارد؟

آيت الله گلپايگانى: اگر بعد از فراغ از كلمه، شك در صحت نمايد اعتنا نكند و اگر در حين ادا، با شك در صحت ادا شود، تكرار كند، و در هر دو صورت اگر رجاء بسم الله را تكرار نمايد اشكال ندارد.

------------------------------

مجمع المسايل، ج 1، ص 170، مساله 175.

 

34 - بنده در نماز در ركعت اول بعد از حمد، سوره توحيد را مى‌خوانم و در ركعت دوم هميشه بعد از حمد، بسم الله مى‌گويم و هر سوره‌اى كه بر زبانم جارى شد مى‌خوانم، معين نمى‌كنم كه بسم الله براى اين سوره بالخصوص باشد، در اين صورت نمازهايم باطل بوده و بايد قضا كنم؟ يا نه؟

آيت الله گلپايگانى: نه نظر حقير خلاف احتياط واقع شده و احتياطا قضا لازم است ولى مى‌توانيد در اين مساله به كسى كه تعيين بسم الله لازم نمى‌داند و يا جهل به حكم را موجب اعاده نمى‌داند رجوع كنيد.

------------------------------

مجمع المسايل، ج 1، ص 166، مساله 159.

 

35 - اگر كسى به واسطه جهل به مساله به جاى سوره ((قل هو الله احد)) چند آيه از قرآن بخواند نمازش چه صورت دارد؟

آيت الله گلپايگانى: در فرض مساله نماز باطل است و قضاى آن را بايد به جا آورد.

------------------------------

مجمع المسايل، ج 1، ص 167، مساله 161.

 

36 - در قنوت نماز، از سوره‌هاى قرآنى مى‌شود يك سوره تمام و يا چند آيه از يك سوره خواند يا فقط دعاهاى وارده را بايد نمازگزار، در قنوت بخواند؟

آيت الله گلپايگانى: اگر بخواهد به قصد ورود بخواند، بايد دعاهايى كه وارد شده بخواند ولى اگر غير اينها از قرآن يا دعاهايى ديگر را به قصد قربت مطلقه بخواند، اشكال ندارد.

------------------------------

مجمع المسايل، ج 1، مساله 437.

 

37 - كسى جهت روضه يا قرآن يا دعا يا استخاره، قرار بگذارد كه اين قدر اجرت مى‌گيرم چه صورت دارد؟

آيت الله گلپايگانى: اجرت گرفتن در مقابل عملى كه بر او واجب نيست، مثل روضه يا قرآن يا استخاره يا دعا براى غير، ظاهرا اشكال ندارد.

------------------------------

مجمع المسايل، ج 2، ص 56، مساله 136.

 

38 - آيا جايز است مبلغى را به قرآن خوانى، به عنوان مزد داد تا يك قرآن براى امواتش ختم كند و قرآن خوان مى‌تواند بگويد من فلان مقدار مى‌گيريم و يك قرآن ختم مى‌كنم يا خير؟

آيت الله گلپايگانى: مزد گرفتن قرآن خوان مانع ندارد، بلى چنانچه او قربه الى الله قرآن بخواند و شما هم قربه الى الله وجه بدهيد، بهتر است.

------------------------------

مجمع المسايل، ج 2، ص 60، مساله 151.

 

39 - شخصى وصيت كرده كه باقيمانده ثلث مالش در شبهاى جمعه صرف تلاوت قرآن شود اين كار مشكل است، چون باقيمانده ثلث زياد است و اگر اين پول براى فقط قرآن خواندن، آن هم فقط در شبهاى جمعه مصرف شود، مشكل است. در اين صورت اجازه مى‌فرماييد كه اين پول صرف سخنرانيها و گفتن تفسير قرآن و غيره بشود يا خير؟

آيت الله گلپايگانى: در مورد سوال: باقيمانده ثلث بايد طبق وصيت نامه صرف قرآن خوانى در شبهاى جمعه بشود، و اجازه و اذن بر خلاف وصيت صحيح نيست.

------------------------------

مجمع المسايل، ج 2، ص 296، مساله 847.

 

40 - شخصى وصيت كرده مال الاجارة دكان ملكى او را، بعد از فوتش تا ده سال ماهى چهل تومان به شخص معينى بدهد جهت نماز و روزه و قرآن، ولى يكى از ورثه مى‌خواهد سهم خودش را اخذ كند و بهر كسى كه ميل دارد بدهد، آيا اجازه مى‌دهيد يا نه؟

آيت الله گلپايگانى: خلاف وصيت نامه جايز نيست، به نحوى كه وصيت نموده بايد عمل نمايد و اگر نزاع موضوعى در بين باشد، مرافعه شرعيه لازم است.

------------------------------

مجمع المسايل، ج 2، ص 297، مساله 849.

 

41 - شخصى فوت نموده و نسبت به ثلث اموال خود وصيت كرده و مصارفى هم جهت صوم و صلوه از ثلث تعيين نموده و بقيه از ثلث اموال را مقرر نموده كه در تعليم و تربيت اولاد صغار صرف شود كه قرآن ياد بگيرند و عين عبارت وصيت نامه به اين شرح است (مابقى ثلث را در تعليم و تربيت صغار صرف نماييد تا قرآن خوان شوند) در خلال اين مدت در عمل به وصيت نامه از طرف ورثه با وصى مخالفت شده و در نتيجه گذشت زمان، موضوع تعليم و تربيت صغار كه فعلا كبار شده‌اند منتفى شده در حالى كه همان صغار كه فعلا كبيرند مى‌گويند، از عبارت وصيت نامه كه فوقاً اشاره شد، اينطور استنباط مى‌شود كه مبلغ باقيمانده از ثلث حق ما است و بايد به ما برسد، چه در تعليم و تربيت ما صرف شود يا نشود. در اين صورت نظر مباركتان را مرقوم فرماييد كه اين باقيمانده از ثلث بايد به آنها پرداخت شود يا نه؟

آيت الله گلپايگانى: ظاهرا مقدار باقيمانده ثلث، ملك همه ورثه است و بايد كما فرض الله بين آنها تقسيم شود، ولى اگر امكان دارد كه صرف تعليم قرآن بهمان صغارى كه فعلا كبار شده‌اند بشود و همه ورثه رضايت بدهند بهتر است.

------------------------------

مجمع المسايل، ج 2، ص 305، مساله 870.

 

42 - شخصى در حدود شصت سال قبل وصيت كرده كه منافع دو قطعه زمين الى الابد در مواردى صرف كنند و در وصيت نامه كه با امضاء و مهر علماء رسيده با اين لفظ و اين ترتيب ذكر كرده كه يك عشر از منافع حق وصى و بيست تومان براى روضه خوانى و بيست تومان براى اعانه زوار كربلا و مشهد الرضا، نفرى يك تومان و دوازده ختم قرآن به مبلغ سه تومان يعنى هر ختم قرآن دو قرآن و نيم و باقيمانده آن را نصف كنند، نصف آن را كفاره ماه رمضان و غيره بدهند و نصف ديگر را رد مظالم، چنانچه ملاحظه مى‌فرماييد موارد صرف منافع، باستثناء حق وصى، باقيمانده ساير مصارف به پول تعيين شده و غير اين هم بيست تومان چه نسبتى با تمام منافع آن دو قطعه زمين داشته و فعلا مال الاجارة بيشتر شده، اكنون منافع به چه نسبتى بايد به مصرف برسد و آيا مى‌توانيم پس از دادن عشر به وصى، بيست تومان قديم را تقويم كنيم و قيمت آنرا از مال الاجارة فعلى صرف روضه خوانى و همين مقدار را صرف اعانه وار نماييم و قيمت سه تومان قديم را براى قرائت قرآن بدهيم و اگر زياد آمد به مصرف كفاره و رد مظالم برسانيم و يا اينكه بايد سهام تعيين شود و بنابر اين سهم مصرف كفاره و رد مظالم چقدر است؟

آيت الله گلپايگانى: در فرض مساله به نظر حقير، لازم است تفحص نماييد كه معلوم شود، بيست تومان در آن زمان با تمام مال الاجارة چه نسبت داشته و فعلا به همان نسبت روضه خوانى بنماييد و هكذا در ساير موارد وصيت، ظاهرا تعيين ممكن است.

------------------------------

مجمع المسايل، ج 2، ص 307، مساله 876.

 

43 - شخصى سوره معينه‌اى را نذر كرده كه در نماز معينى بخواند و عمدا آن سوره را ترك كرده آيا كفاره بر او لازم است يا نه؟

آيت الله گلپايگانى: در صورتى كه نذر صحيح نموده باشد، كفاره بر او لازم است.

------------------------------

مجمع المسايل، ج 2، ص 318، مساله 900.

 

44 - قرآن خطى كه وقف خاص است و بايد مورد استفاده اولاد معينى قرار بگيرد، با داشتن متولى شرعى زير، ماذونا قرآن را پيش عمرو، موسس كتابخانه‌اى به عنوان وديعت نهاده تا از مطالب مندرجه در ظهر قرآن مذكور و خصوصيات آن استفاده نموده، بعد به طرف رد كند و موسس مزبور سهوا آنرا جزء مصحفهاى كتابخانه قرار داده و در تحت شماره بيرون آورده است، آيا بر واسطه و يا متولى شرع، حق مطالبه آن هست يا نه و جاى است با عدم رضايت متولى و وقف خاص بودن در كتابخانه عمومى مورد استفاده قرار بگيرد.

آيت الله گلپايگانى: در فرض سوال كه مصحف شريف مذبور وقف خاص بوده، بايد مطابق وقف عمل شود و نگاه داشتن آن بر خلاف وقف و اذن متولى جايز نيست.

------------------------------

مجمع المسايل، ج 2، ص 359، مساله 1033.

 

45 - يك جلد كلام الله مجيد را كسى وقف به محل معينى نموده است، ولى چون كلام الله در آن محل خيلى جمع شده، اين قرآن بكلى از استفاده افتاده است، در اين صورت، جايز است انتقال به محل ديگرى بدهند يا نه؟

آيت الله گلپايگانى: در صورتى كه هيچ مورد استفاده نمى‌باشد، ببرند محل ديگر كه از آن استفاده شود اشكالى ندارد.

------------------------------

مجمع المسايل، ج 2، ص 413، مساله 1186.

 

46 - هر گاه قرآن يا كتابى در دست كسى باشد و او ادعاى ملكيت نمايد، در صورتى كه بر آن كتاب يا قرآن نوشته شده كه وقف است، آيا به همين نوشته وقفيت، ثابت مى‌شود يا نه؟

آيت الله گلپايگانى: در مورد سوال وقفيت ثابت نمى‌شود و خريد و فروش آن جايز است، بلى ظاهر اين است كه وجود آن نوشته نقص حساب مى‌شود، پس اگر بر مشترى مخفى بوده و بعد مطلع شده اختيار فسخ دارد.

------------------------------

مجمع المسايل، ج 2، ص 440، مساله 1254.

 

47 - دفن اوراق قرآن و كتب موقوفه كه مورد استفاده نيستند، چه صورت دارد؟

آيت الله گلپايگانى: براى حفظ از هتك مانعى ندارد.

------------------------------

مجمع المسايل، ج 2، ص 447، مساله 1274.

 

48 - شخصى دارايى خود را از منقول در مقابل مقدارى نبات به كسى صلح نموده و در ضمن عقد خارج لازم شرط شده كه مادام الحيوة اختيار فسخ و حق تصرف در وسايل داشته باشد و بعد الفوت مورد صلح را متصالح صرف وجوه بريه بنمايد، از قبيل صوم و صلاه و نماز وحشت و روضه خوانى و تلاوت قرآن مجيد و ذغال به فقرا و احسان و ارحام و افطاريه و در هر حال خدا را حاضر و ناظر بداند و اين صلح نامه چند ماه قبل از فوت شخص مصالح نوشته شده و حج هم بر او واجب بوده، تكليف چيست؟

آيت الله گلپايگانى: در فرض سوال، صلح صحيح است و نسبت به اختيار فسخ كه در ضمن عقد ديگر شرط شده اگر غرض آن بوده كه مصالح وكالت داشته باشد، صلح اول را اقاله نمايد، مى‌تواند طبق وكالت اقاله كند و شرط ديگر كه صرف مال الصلح در مصارف مذكوره است، لازم الوفا است. و چون وجوه بريه كه در شرط ذكر شده چنانچه ظاهر عبارت است، شامل استنابه حج براى او نيز است و ذكر صوم و ذكر صلوات و غيره از قبيل مثال است، حج ميقاتى براى او استنابه نمايد.

------------------------------

مجمع المسايل، ج 3، ص 124، مساله 27.

 

49 - قرآن قيمتى كه به خط كوفى نوشته شده و تمام ورقهاى آن پوست آهو مى‌باشد، آيا حبوه محسوب است يا خير؟

آيت الله گلپايگانى: ظاهرا اينگونه قرآن كه قيمت زياد دارد و جزء نفايس محسوب است، حبوه نيست و همه ورثه در آن شريك هستند.

------------------------------

مجمع المسايل، ج 3، ص 180، مساله 27.

 

50 - حضرت آيت الله العظمى گلپايگانى چون اين جانب سيد عبدالرضا... موفق به حفظ تمام قرآن مجيد شده‌ام و مدت سه سال است كه از تشويق حضرت مستطاب عالى بهره مند هستم بعد از تشكر... براى تشويق ساير طلاب، مقتضى است كتبا هم حقير را به دست خط شريف تشويق فرماييد.

آيت الله گلپايگانى: موفقيت جنابعالى در حفظ تمام قرآن مجيد موجب خوشوقتى و كمال تقدير است انشاء الله تعالى، با تلاوت مكرر آن نمى‌گذاريد فراموشتان شود، اميدوارم خداوند متعال همانطور كه توفيق حفظ متن قرآن را به شما عطا فرموده توفيق فرا گرفتن معارف و علوم قرآن مجيد را به شما عنايت فرمايند.

 

51 - آيت الله گلپايگانى: مسجد از جمله مشتركات است و همه مسلمين حق دارند در آن نماز و دعا و قرآن بخوانند و تدريس و وعظ و افتاء و مانند اينها انجام دهند، كسى كه سبقت گرفته در مكانى از مسجد جهت يكى از امور مذكوره، حق اولويت دارد و براى ديگرى جايز نيست با او مزاحمت كند. بلى چنانچه در مسجد بين نماز خواندن و غير آن تزاحم واقع شود، اولويت با نماز است.

------------------------------

مجمع المسايل، ج 3، ص 95، مساله 70. قابل ذكر است كه اين متن تحت عنوان مساله آورده شده است.

 

احكام قرآنى بانوان

1 - شخصى مى‌ميرد، مجلس عزادارى مردانه و زنانه در يك حياط تشكيل مى‌شود، زنى باسواد در مجلس زنانه قرآن و روضه و مصيبت و نوحه بخواند، بطورى كه مردهايى كه آنجا هستند صداى او را بشنوند چه صورت دارد؟

آيت الله گلپايگانى: با اينكه خداوند متعال مى‌فرمايد ((فاسئلوهن من وراء حجاب)) خوب است كه مجلس زنانه طورى باشد كه كاملا مراعات عفت شود.

------------------------------

مجمع المسايل ج 1، ص 111، مساله 112.

 

2 - آيا مرد مى‌تواند در يك جلسه‌اى كه گروهى از بانوان و دختران مسلمان هستند قرآن را تعليم دهد و همچنين خود استاد كه با صوت قرآن را مى‌خواند در موقع پس گرفتن درس، آيا بانوان و دختران با صوت مى‌توانند قرآن را براى استاد بخوانند تا اينكه اشكالات آنها از لحاظ اعراب و قواعد تجويد برطرف شود و يا آنكه خواندن خانمها و دختران با صوت اشكال شرعى دارد يانه؟

آيت الله گلپايگانى: چنانچه تعليم قرآن كريم مستلزم ارتكاب محرم نباشد اشكال ندارد ولى بانوان و دختران نزد نامحرم قرآن را با صداى بلند نخوانند و همچنين با صوت خواندن مرد چنانچه موجب تلذذ بانوان باشد اشكال دارد. خوب است معلم بانوان زن باشد تا موجب ارتكاب خلاف شرع نشود و ارتكاب خلاف شرع به عنوان تعليم قرآن، خلاف شرع ديگراست.

------------------------------

مجمع المسايل ج 2، ص 230، مساله 652.

ذکر ایام هفته

تدبر در قرآن